zondag 24 maart 2019

Wat aten we vorige week? #tryvegan 16: Vegan Wintermenu

Zondag: Kikkererwtenmeelomelet, spinaziepuree, gekookte bloemkool


 Maandag: pasta met rode biet en wortel en kikkererwten
 Dinsdag: rijst met gember/look/pastinaak/wortel tomatensaus, superlekker!
 Woensdag: injera met wittekool/wortelstoofpotje en rodelinzen
Ik zette nog eens een starter op: makkelijk en heel lekker. Lees hier hoe je zelf deze lekkere, glutenvrije pannenkoekjes maakt.
 De volgende dag heb je dan nog pannenkoeken over: mjam!
 Donderdag: gestoofde witte kool in hennepmelkbechamelsaus, aardappelen, veldsla en dressing, rode biet/rode bonenburger


 Vrijdag: noedels met wortel en gember, en in de oven gebakken witte - en rode koolchips! 

Als je van boerenkool en brandnetel chips kan maken, dan ook van witte en rode kool! Heel makkelijk: scheur de koolbladeren van 1 kool (of 1/2 witte en 1/2 rode) in stukjes, verwarm je oven op 200°, smelt 2 el kokosolie, meng alles in een grote kom met wat gistvlokken en peper en zout, en bak 30 minuten. 

 Zaterdag: Thaise curry met kokosmelk, chili, pastinaak, wortel en een groene paprika.
Pastinaak paste supergoed in deze curry!

Wat aten we vorige week? #tryvegan 15: Vegan Wintermenu

En toen was het plots al lente... Ik knal nog even snel wat winter weekmenu's online, voor ik met de voorjaarssalades en brandnetels aan de slag ga in de keuken — smakelijk!

Zondag: Thaise rode curry met pompoen, wortel, savooi en rijst
 Maandag: Polenta-'omelet' met look/ui/champignons, aardappelen en postelein
 Dinsdag: Indisch gekruide worteltjes, spinazie, cashews met rijst
 Woensdag: veldsla, puree, vegan omelet, wortel-knolseldersla

 Donderdag: spaghetti gemaakt van rode bietjes (meer groentennoedel recepten hier), met pastinaaksaus
 Vrijdag: Postelein, pompoen/aardappelpuree, een beetje gemarineerde en gebakken sojabrokken, en rode kool/appel/mosterdslaatje

 Zaterdag: gekookte wortels, veldsla, gepofte aardappelen en hummus

zondag 3 maart 2019

De stilte van de koeien

De afgelopen dagen hadden we abnormaal vroeg maar heerlijk lenteweer, dat uitnodigde om meer buiten te komen. Je ruikt de lente: alles is fris, de lucht is blauw, alles straalt. Vogeltjes fluiten weer, en de bijen bezoeken de hazelaar, die nu in bloei staat. Alles wil leven, zo lijkt het.

 Onze hond geniet van het lentezonnetje en gaat rollen en spelen in het gras.



Op gehoorsafstand van waar wij wonen staat een grote, dichte koeienstal.

Waarom, dat weet ik niet, maar deze koeien mogen nooit naar buiten. Nooit.

In de zomer staat de poort naar de stal open, en wanneer ik dan met de hond voorbij wandel, zie ik de koeien hun ogen wijd sperren, ze rekken hun halzen om ons (en vooral de hond) beter te kunnen zien, ze volgen ons zo lang ze kunnen met hun ogen, en ze loeien enthousiast. 
Het doet mij altijd pijn om hen zo te zien, om hen — vrij en blij als ik en de hond zijn — voorbij te moeten lopen en achter te laten, in hun donkere, saaie stal. Dat de hond en ik voor hen zo'n spektakel zijn, telkens opnieuw, is triest, want het betekent dat hun leven niet veel afleiding kent.

Vorige zomer was het vaak gloeiend heet. Ook dan deed het me verdriet om de koeien af en toe luid te horen loeien. Telkens ze die geluiden maakten, werd ik eraan herinnerd dat deze mooie, grote, vriendelijke dieren hun hele leven in een gesloten stal doorbrengen. De zon brandde ook op hun dak, maar ze konden niet weg. 

Ik wou er toen al over schrijven: over het verdriet, de onmacht, en de woede en verontwaardiging die ik voel wanneer ik de koeien hoor roepen. 

Nu het lente is geworden, loeien de koeien weer luider. Het is een soort roepen, en af en toe klinkt het als gegil — het heeft iets wanhopigs. Misschien vind je dat ik deze dieren humaniseer, dat ik de geluiden die ze maken al te menselijk interpreteer.
Maar als ik dan de lente ervaar: de frisse geuren, het verwarmende zonlicht, allerlei insecten en vogels die vliegen,fluiten en gonzen, pasgeboren lammetjes die gekke en vrolijke sprongen in de wei maken, ... Dan kan ik niet anders dan weten dat ook die koeien, opgesloten in hun stal, dieren zijn die LEVEN, en die de lente voelen, en die naar buiten willen.
 Iedereen wil naar buiten met zulk prachtig lenteweer...

Het maakt me woedend dat mensen de pretentie hebben om andere levende wezens op zo'n kille manier wagen te behandelen. In deze streek woonden vroeger bijna enkel boeren. Ook zij hielden dieren, maar ze gingen er op een heel andere manier mee om. Ik denk dat een mens die zeventig jaar geleden in deze contreien boer was, hard en heftig zou schrikken als hij kon zien hoe "moderne" boeren hun koeien vandaag de dag behandelen.

Ik denk dat veel mensen die vlees eten en melk drinken en boter op hun brood smeren niet beseffen, hoeveel lijden gepaard gaat met wat zij achteloos, op een zonnige lentedag, in hun monden steken.

Dat vlees ongezond is en dat melk in de eerste plaats voor kalfjes bestemd is en niet voor volwassen mensendieren wordt steeds duidelijker. Dat dierlijke producten onze aarde en ons klimaat naar de knoppen helpen door een overdaad aan CO2, mestoverschotten, waterverbruik en watervervuiling, transportvervuiling, koeling, en in het voormalige amazonewoud geteelde maïs en soja bestemd voor runderen begint iedereen te beseffen. Dat er een overdaad aan superlekkere, veel milieuvriendelijkere
en gezondere plantaardige alternatieven makkelijk beschikbaar is sijpelt nu ook langzaam door. Welke argumenten om vlees te blijven eten en melk te blijven drinken schieten er nog over?
Ik voel me zo machteloos wanneer ik de koeien hoor gillen. Het enige wat ik kan doen is erover schrijven, en tonen dat je net zo goed kan leven zonder melk en steak en boter.
Ik vind het vreselijk om het droeve loeien te horen, maar nog erger is het, wanneer de koeien zwijgen, op zo'n mooie lentedag als vandaag. Want door hun stilte na hun rumoer weet ik dan, dat ze zich — even — in hun trieste lot geschikt hebben. Ze zitten vast, en ze kunnen niet naar buiten, hoe mooi het weer ook is, hoe lieflijk de vogeltjes ook klinken, en hoe heerlijk het nieuwe gras ook ruikt. Ze zitten vast, tot de dag dat de slachtwagen (ook dicht en afgesloten tegenwoordig, zodat zo weinig mogelijk mensen het lijden zien) hen komt halen voor hun laatste rit, en ze uit hun lijden "verlost" worden.
Een diervriendelijker oplossing is mogelijk.
Je kan zelf plantaardige melk en yoghurt maken, of kopen.
Dit artikel van de Guardian biedt hoopvol nieuws: plantaardige melk is hyperpopulair, de markt groeit razendsnel!
Onder het rubriekje recepten in mijn blog vind je heel wat ideeën voor plantaardige menu's, of tik "tryvegan" in de zoekbalk rechtsboven in.
Je kan je ook inschrijven voor Try Vegan, de campagne van Eva, die binnenkort begint.
Jij kan de wereld veranderen, door te kiezen wat je op je bord legt!
 In de hoop op een lente waarop alle koeien vrij en blij in de wei kunnen.

zaterdag 2 maart 2019

Wat aten we vorige week? #tryvegan 14: Vegan Wintermenu

 Zondag: appelmoes, veldsla, gebakken jackfruit met kruiden, dressing van hennepmelk, en pastinaakfrietjes
Zalig lekker! Wist je dat jackfruit in het Frans 'pomme de jacque' wordt genoemd?!

Maandag: zoete aardappelgnocci met citroen/ui/look/maïsmeel/hennepmelkroomsaus
Gnocci zijn zo gezellig! En de dag erna kan je de restjes in de pan opbakken: mmm!
Dinsdag: rijst met linzen/wortel/prei en ancho (gedroogde chilisoort) tomatensaus, plus cashewroomsaus Het recept dat ik gebruikte vind je hier

 Woensdag: rodebiet tomaat spaghetti
Donderdag: veldsla, stoemp met broccoli en wortel, en veganaise

 Vrijdag: veldsla, aardappel, gestoofde wortel/bloemkool met curry, hazelnoot/appelsiensla met mosterddressing
 Zaterdag: frietjes, hennepaise (veganaise gemaakt met hennepmelk), geraspte wortel, sla, en de bedoeling was hempfu-'fish'sticks met nori, maar de nori bleef niet echt plakken :)

zondag 24 februari 2019

Wat aten we vorige week? #tryvegan 13: Vegan Wintermenu

Zondag: Polenta 'omelet' met aardappelen, sla en dressing

 Maandag: aubergine, vegan cutlet en sla
Ik ben volop aan het experimenteren met het wafelijzer :)
Je kan er dus ook aubergineschijfjes in bakken, en als je wat geduld hebt, ook vegan cutlets (die ik maakte met een restje puree, kruiden en groenten). De eerste pogingen vielen uiteen, maar later verkreeg ik toch echt die wafelvorm!



 Dinsdag: rodebietenlasagne
 Woensdag: vermicelli en savooikool shitake miso, veel gember en look!
 Donderdag: superromige cashew/tomaten/uisaus, met spaghetti en rode bonen
 Vrijdag: bloemkool uit de oven, aardappel, gekookte en gemixte pompoen/gembersaus, en een poging tot hempfunaise, die wel een lekkere dressing werd, maar dus helaas geen veganaise... Heeft iemand ervaringen met het maken van veganaise vanuit hennepmelk?

 Zaterdag: Chinees wokje wortel/savooi/shitake/cashew en boekweitnoedels

zondag 17 februari 2019

Leeslijstjes#6

Ik lees weer! Ik hou van goed en vlot geschreven literatuur, historische romans, non-fictie, zelfs sci-fi. Ik vind het leuk om bij te houden wat ik las, daarbij bespreek ik enkel die boeken die ik de moeite waard vond. Misschien heb jij er ook wat aan: lees je mee?



1.Kazuo Ishiguro-Laat me nooit alleen
****
Wat een vreemde, heftige leeservaring dit was...
Kath is verzorgster. Door haar werk komt ze weer in contact met Ruth en Tommy, twee vrienden uit haar jeugd. Kath's verhaal is een aaneenschakeling van herinneringen aan haar jeugd en aan Ruth en Tommy. Ze beschrijft — minutieus — meningsverschillen en ruzies, maar Ishiguro weet dat zo meesterlijk te doen dat de spanning bij momenten ondraaglijk wordt. Ook wordt, net door zo meesterlijk te focussen op details en kleinigheden, datgene wat in Kaths leven — en in dat van Tommy en Ruth — niet banaal is, des te opvallender en gruwelijker.
Die twee spanningvelden: de onderlinge relaties, en de achtergrond waartegen hun levens zich afspelen, worden messcherp opgebouwd.
Bij momenten werd ik haast misselijk van het verhaal.
Vele vragen worden opgeroepen, vele vragen blijven onbeantwoord. De meest prangendste: waarom krijgen ze geen hulp? En: waarom rebelleert er niemand?
Lezen! Echt waar.

2.Koen Peeters - De Mensengenezer
*****
Ik had nog nooit iets van Koen Peeters gelezen — dit boek sprak me erg aan.
Remi groeit op in de Westhoek. Zijn nonkel Marcel vertelt hem over de ontelbare daar gesneuvelde soldaten. Eén verhaal in het bijzonder springt er uit: dat van de Congolees die meevocht. Een zwarte man, ver van huis, lang geleden.
Remi is doordrongen van de idee dat geest (de familieverhalen, hoe je familie en je voorouders en hun ervaringen ook mee jouw leven bepalen), genius (de plaats waar je opgroeit) en daimon (niet demon, maar een soort bemiddelaar, bepaalde mensen die op je pad komen en die van invloed zijn op jouw leven en je beslissingen) bepalend zijn voor je levensloop.
Remi wil mensen genezen. Hij treedt in bij de Jezuïeten — toenertijds zowat de enige "uitweg" uit een gewoon boerenbestaan.
Uiteindelijk belandt hij in Congo, en pas daar voelt hij dat zijn zoektocht naar zichzelf een wending
heeft genomen.
Mooi en mysterieus geschreven zonder zweverig te zijn, met filosofische gedachten over de ongrijpbaarheid van het leven. Iedereen is overal, op elk moment, bezig met het ontrafelen van zijn eigen duistere raadsels. Zelfinzicht. Het idee van de daimon, een soort goedaardige helper, boodschapper tussen hemel en aarde, vind ik ook — in een heel andere vorm — terug in de geweldige sci-fi van David Mitchell. Een soort boddhisatva.
Maar wat me bij deze roman buitengewoon aansprak, was een soort Southern Gothic sfeer. Ik ben een totale Southern Gothic fan (Capote, etc) en hoewel dat genre zich in het diepe Zuiden afspeelt, werd ik me tijdens het lezen van dit boek plots bewust van het bestaan — blijkbaar, sinds enkele jaren — van een opkomend "Westhoek Gothic" genre! Denk aan kunst en series als het bevreemdende en hilarische Bevergem, en de mooie, vreemde film Het Varken van Madonna. Zelfs Eigen Kweek (over wetsvlaamse varkensboeren die zich uit armoede ook met illegale wietkweek gaan bezighouden) past in dit thema. Of de mooie muziek - en de mooie teksten - van het Zesde Metaal.
De Westhoek IS dan ook een bevreemdende, absurde plek. Platter dan plat, eindeloze soldatenkerkhoven, nog elke week boeren die op overblijfselen van soldatenslachtoffers uit de eerste Wereldoorlog stuiten. Het oer-katholieke versus het rebelsere heden (hiphop scene, bv). Allerlei excentrieke personages die hun opwachting maken. En dat taaltje! Ek zin fan!
Dit boek gaf mij bovendien veel zin om Congo van Van Reybroeck te lezen, en om Heart of Darkness van Conrad te herlezen.

3.Yuval Noah Harari - Sapiens
****
Ik heb al moeite om zijn naam te onthouden, hij schrijft zomaar een superinteressante, met humor doorspekte geschiedenis van de mensheid. Men noemt Harari een genie, en als je Sapiens leest, begrijp je waarom. Zelden kom ik een boek tegen dat me zo aan het denken zet. Een confrontatie met een aantal ongemakkelijke waarheden is het, maar even zo goed een jubelzang op wat de mens bereikt heeft. Volgens Harari valt het belang van fictie voor de soort sapiens niet te onderschatten.
Het is ons geloof in onzichtbare en fictieve dingen, mythes, zoals mensenrechten of kapitalisme, dat ons in staat stelt samen te werken.
Harari noemt de agrarische revolutie (dat we sedentair werden en gingen boeren) de grootste vergissing ooit. Toen we nog alerte, atletische en goed getrainde jagers/verzamelaars waren kenden we een vrij leven, temidden van de natuur, met veel vrije tijd, gekenmerkt door afwisseling in voeding en tijdsbestedingen. Preagrarische gemeenschappen worden ook wel eens onze "oorspronkelijke welvaartsstaten" genoemd, hoewel ze natuurlijk niet vrij waren van verlies en ontberingen.
Vanaf het moment dat we grond begonnen te verbouwen moesten we ons daarentegen kapot zwoegen, allerlei onkruid en plaagdieren bestrijden, kampten we met meer ziektes en veel minder gevarieerd en gezond voedsel. Als ik naar mijn door netels gekoloniseerde tuin kijk, kan ik me daar wel iets bij voorstellen. Ook wanneer ik terugdenk aan die eerste nacht die ik, na bijna een maand onder een boom op een Indisch strand te hebben doorgebracht, in een hotelkamer logeerde: wat afschuwelijk muf, benauwd en klein, vergeleken met de frisse lucht onder de blote hemel — kan ik me indenken dat vroege sapiens gelukkiger waren dan wij nu. Aan de andere kant weet ik dat in het huidige volgebouwde, ontboste Europa amper wild voedsel te vinden is (zie bv het menu van Marin op haar verder overigens leuke tocht in het wild), en ook waren er vroeger geen bibliotheken...
Ook Harari weet: we kunnen nooit meer terug. En dat is jammer.
Ook doodjammer is dat de menssoort Sapiens naast alle andere menssoorten ook een enorm aantal zoogdieren (de metafauna) heeft uitgeroeid, en dat hij daarbovenop nu hard bezig is om ook alle ander leven naar de geschiedenis te verbannen. Denk: tonijn, walvissen, tijgers. Harari is veganist, en hij weet op eenvoudige maar indringende wijze duidelijk te maken, met behulp van enkele huiveringwekkende voorbeelden, hoe wreed de mens andere dieren in de "moderne" vee industrie behandelt.
Verder heeft hij het over hoe niet wij tarwe, maar tarwe ONS gedomesticeerd heeft, over het verschil tussen arm en rijk, over de gruwelijke oog om oog wetten, over slavernij (in dat verband wordt België genoemd, dat Congo-Vrijstaat "bekwam", zonder dat er naar de mening van de dertig miljoen inwoners van dat gebied gevraagd werd: erg belangrijke geschiedenis om ons te herinneren als we vandaag durven klagen over vluchtelingen die "ons" land komen "innemen"), over economie, kapitalisme en geld, enzovoort. Zou in elke middelbare school moeten gelezen worden...
En door elke volwassene.
Meerdere keren per jaar.
Heb jij deze boeken gelezen? Wat vond je ervan?


zaterdag 16 februari 2019

Wat aten we vorige week? #tryvegan 12: Vegan Wintermenu's

Zondag: Indische curry van spinazie/tomaat/gember/look/chili met rijst
 Maandag: linzenstoof, aardappelen, wortel/knolselder/appel slaatje
 Dinsdag: allerlei groenten met tofu in zoetzure saus
 Woensdag: Pasta met rode biet/tomaat/wortelsaus

 Donderdag: linzengehaktballen met kriekjes en polenta in wafelijzer gebakken! Links op het bord zie je de gewone gekookte polenta.
Binnenkort meer over wat je nog allemaal met een wafelijzer kan bakken!

 Vrijdag: postelein, zoete aardappelfrieten, rauw witloofslaatje met mosterddressing

 Zaterdag: rode biet, ui, wortel en aardappel en look