zondag 12 januari 2020

Vegan koken zonder olie: tips en trucs!

Vegan koken zonder olie: tips en trucs!

Jaren geleden sprak ik een Sea Shepherd activist. We hadden het over ecologisch leven. Hij vertelde hoe hij nooit olie gebruikte in de keuken (uiteraard eet hij vegan). Zijn reden? Olie is niet ecologisch, en je kan zonder.

Waaw, dacht ik: geen olie! En ik vond dat ik als echte foodie daar zelf nog he-le-maal niet aan toe was.

Onlangs vertelde een vriendin echter hoe ook zij olievrij was gaan eten. Ze had van alles gelezen over olie: dat het uiteindelijk een bewerkt product blijft, 100% vet, dat je veel beter olie in de vorm van noten of gewoon hele olijven kan eten, dat olie eigenlijk behoorlijk ongezond is: het doet je aders dichtslibben.

Vegan maal zonder olie: zoete aardappelfrietjes droog gebakken in de oven, burgertjes van een restje rijst en chana dahl plus broodkruim, tahin en haver droog gebakken in de pan, een slaatje van in water gestoofde biet met appel in een olieloze dressing van sinaasappelsap, balsamico, sojasaus en mosterd, en een guacamole met appelsiensap.
Toch zit hier meer (gezond) vet in dan je zou denken: de avocado, en de tahin. 


Haar initiatief deed me terugdenken aan het eerdere gesprek - ik zocht er zelf wat over op, en kwam tot volgende conclusies:

Olie...

-is inderdaad niet ecologisch: het is en blijft een bewerkt product. De noten, pitten, zaden, olijven, en kokosnoten doorlopen een heel proces voor ze in olie veranderen. Die olie wordt dan weer verpakt in plastic of glas, en dat wordt dan weer vervoerd.

-zelf persen is mogelijk, maar het is arbeidsintensief. Je hebt een grote oogst aan noten of olijven nodig, en een pers. Voor een werkwijze om zelf olie te persen, kijk hier.
En voor een oliepers: Piteba is een goed merk.
Een interessante uitleg over olie persen vind je bij Toverleven.
Heel boeiend fotoverslag over zelf walnootolie maken vind je bij de In de Koperen Ketel!

Wel heel leuk is dat je je eigen walnoot en/of hazelnootolie kan laten persen door een mobiele pers: http://www.mobielefruitpers.be/noten_persen

-Eigenlijk is het makkelijker om zonder olie te koken - dan ben je weer een stukje minder afhankelijk van de supermarkt :)

-Olie is niet gezond: het is honderd procent vet. En als veganist heb je wel vet nodig, maar dat haal je veel en veel beter gewoon uit vetrijke producten (avocado's, noten, bonen, ...) dan uit bewerkte olie. Olie verstopt je aderen, net als in de afvoer.

-is vettig: als je met olie kookt, heb je een sterker afwasmiddel nodig! Ook je dampkap wordt heel vies van al die olie.

-is niet goedkoop.

Maar hoe schrap je dan olie?

Ik vond het zelf eerst een hele uitdaging. Maar nu ik eraan gewend ben, is het heel makkelijk!

Dit zijn mijn bevindingen tot nu toe:

-We leven niet helemaal olieloos: op restaurant of als we ergens op bezoek gaan malen we niet om oliegebruik. Af en toe kopen we iets waar al olie in verwerkt zit. Moet kunnen.

-Verschillende mensen hebben ons gezegd dat we er magerder uitzien, m.n. in ons gezicht, en we hebben zelf ook gewichtsverlies gemerkt. Leuk voordeel!

-We voelen ons eigenlijk fitter. Dat beeld van met olie verstopte, dichtgeslibde aderen is eigenlijk echt niet prettig.

-We missen de olie niet. Soms was het even wennen of aanpassen, wat zoeken, maar we hebben niet het gevoel dat we 'iets' missen in ons voedingspatroon. Wanneer we wel nog olie eten, op restaurant, of als we frieten gaan halen, merken we dat het 'harder op de maag ligt' dan tevoren...

-Zonder olie koken is goedkoper!

-Onze afwas is heel wat minder vettig — wel zo prettig! En we hoeven onze dampkap niet meer zo vaak te ontvetten!

Hoe kook je zonder olie in de praktijk?

1.uien en of look bakken:

In het begin miste ik het gezellige sissen van de uitjes in het vet, en ook het sterke aroma dat dan opstijgt. Maar ondertussen ken ik de kneepjes van het uien bakken zonder olie, en nu hoor ik dat ze
nog steeds sissen en spetteren (maar zachter) en er stijgt nog steeds een (iets subtielere) geur uit de pan op.

Hoe bak ik uien zonder olie?

-Je bakt ze eenvoudigweg droog, in een pan met goede bodem. Zorg ervoor dat je vuur laag staat. Het bakken duurt iets langer, maar je uien raken net zo goed gaar. Brunoise (het bruinig karamelliseren van uitjes) bereik je zelfs makkelijker in een droge pan! Zorg ervoor dat je af en toe roert en dat je vuur niet te hoog staat. Na een tijdje gaan de uien zelf vocht loslaten.

Stoven in water kan ook, maar persoonlijk vind ik de smaak dan wat minder.

Eens je uien gestoofd zijn, kan je zout, kruiden en andere groenten, en/of bv paddenstoelen toevoegen. Die groenten en paddenstoelen laten ook weer vocht los, waardoor er niks aanbakt en je veel smaak behoudt.

Uien en andere groenten kan je ook heel makkelijk, mits in stukjes gesneden en een weinig vocht toegevoegd (water, bier, azijn, mosterd, ahornsiroop, wijn, sap, enzovoort) in een schotel in de oven gaarbakken.

Snij je uien in het begin heel fijn, dan zal je sneller wennen aan het ontbreken van olie. Na een tijdje kan je dan uien in ringetjes of halvemaantjes bakken — werkt evengoed zonder olie

-Hoe bak ik frieten zonder olie?

Heel eerlijk? Gefrituurde frieten smaken anders dan in de oven of pan gebakken frieten zonder olie. In feite is wat je doet, je aardappelen (of andere groenten zoals rode biet, zoete aardappel, pastinaak, ...) in fijne frietjes snijden, om ze daarna op hoge temperatuur te poffen.
Kan even lekker en knapperig worden, alleen is het niet zo vettig. Wij zijn er aan gewend, ondertussen. Het ontbreken van olie stoort ons niet.

Wat het beste werkt: was je aardappel of groente, en laat de schil eraan. Snij in lange dunne frieten. Hoe dunner, hoe knapperiger het zal worden. Hoe dikker, hoe langer de gaartijd. Eventueel masseer je ze nu in met zout of een mosterd of kruidenmengeling. Je warmt de oven op tot 220°C .Schik je frieten zodat ze elkaar niet raken op een bakplaat, op een bakmatje (siliconen) of minstens
op bakpapier (doe je dat niet dan plakken ze aan de bakplaat en heb je er niks aan).
Frieten bak je veertig tot vijftig minuten, zoete aardappel en andere groenten kunnen in een half uur
klaar zijn. Naar het schijnt maar dat heb ik nog net geprobeerd, zou je frieten die je in een weinig aquafaba wentelt, heel erg lekker knapperig worden.

Het Groene Mugje schreef er een intrigerende post over: hier!
En hier is een recept voor chips zonder olie.

-Hoe maak je veganaise zonder olie?

Bij frieten horen natuurlijk sauzen. Maar hoe maak je die zonder olie? Heel wat creatievelingen gingen hiermee aan de slag.

Wil je het makkelijk, dan ga je gewoon voor Engelse frieten: met een goeie scheut azijn. Of je neemt ketchup.

Wil je een veganaise variant, dan kan je als basis gepureerde witte bonen met citroen nemen, of een basis van geweekte cashewnoten met citroen. Je mixt net zo lang tot je een goeie consistentie hebt.

-Hoe maak je dressings en andere sauzen zonder olie?

Wij vervangen de olie door verschillende zaken. We laten ze soms gewoon weg, en maken dan een dressing met bv tomaat en balsamico (azijn), chili en look en kruiden.

Of we vervangen de olie in sauze en dressings door:

-pindakaas (in Oosterse schotels) en

-miso, of door

-tahin (in midden oosterse schotels) en ook in broodbeleg,

-amandelpasta of pompoenpitpasta in Europesere sauzen.

-Met citrusvruchtensap werken is ook geweldig: citroen, limoen, sinaasappel, pompelmoes.

-Vruchtensappen gebruiken kan ook: denk bv sojasaus en appelsap. Of ananassap.

Wat je ook kan doen, is zoals bij de veganaise, bonen of linzen fijnmixen en als basis nemen.

Of: verdunnen met water.

Een Engelse site met recepten en ideeën voor olieloze dressings vind je hier!

Hoe bak je patatten/aardappelen in de pan?

Je neemt eenvoudigweg een goeie pan met dikke bodem, je snijdt je aardappelen in blokjes of schijfjes, en je bakt ze droog. Ze zullen zachtjes sissen, en ze krijgen een korstje - draai ze af en toe om. Het uiterlijk van zonder olie gebakken aardappeltjes is eerder 'gepoft'. En als ze klaar zijn, piepen ze. 

Hoe maak je puree zonder vet?

Ik bond de aardappelpuree vroeger altijd met kokosvet, en daar nog voor met plantaardige boter. Ik verdunde hem met plantaardige melk en een weinig aardappelkookwater, en dan kruidde ik hem af met zwarte peper, nootmuskaat en zout. Maar nu dus: zonder vet! Wat ik dan doe is extra kookwater of melk gebruiken, plus een goeie schep mosterd, maar je zou ook een witte notenpasta kunnen toevoegen, of wat miso.

Hoe bak ik groenten zoals aubergine en burgers zoals falafel zonder olie?

Burgertjes en falafels bakken wij ook gewoon droog in de pan, maar er bestaat nog een andere, maffe techniek: bak de falafel of de burgers in je wafelijzer! De falafel ziet er dan gewafeld uit, maar smaakt goed, en je hebt door de hitte en de dubbelzijdige bakking geen olie nodig. 
Aubergine slurpt normaalgezien olie op als je het in de pan bakt, maar als je de schijfjes tussen een wafelijzer stopt worden ze ook zo heel zacht. 

Hoe maak je desserts zonder olie?

-Taarten, koekjes en cakes: hier kan je de olie vervangen door zoete, dikke consistenties zoals appelmoes, gemixte perziken, geprakte banaan, mispelmoes (zie: vegan recepten met mispels) maar ook notenpasta's, linzen en bonen (zoals bij bonenbrownies en chocolade hummus, bv). Ook wafels zouden zo moeten lukken.

-Hetzelfde geldt voor energieballen en repen: gebruik appelmoes of linzen/bonen. Kikkererwtenvocht helpt ook.

-Pannenkoeken, dosa's, injera: deze zijn voor gevorderde zonder-olie kokers! Als je een goede pan hebt, lukt het wel, maar het is even wennen.

Hoe maak je pesto zonder olie?

Hier miste ik wel mijn olie in. Ik heb het nog niet geprobeerd, maar het lijkt me een erg goeie oplossing, om gewoon olijven (uit een bokaal zonder olie) in hun geheel te nemen (pitloos), die bij je pesto te doen, en mee te blenden.

Hoe maak je Hummus zonder olie?

Ik voorzag mijn hummus altijd van een smeuïg aandeel olijfolie. Maar nu neem ik eenvoudigweg... het kookwater van de kikkererwten: aqua faba. Je verkrijgt er een lekkere hummus door. Je kan hem zo vast of vloeibaar maken als je wil.

Is er iets wat echt niet zonder olie kan?

Oh ja, massa's: ik probeerde olieloze kroketten te maken met behulp van mijn krokettenmachine (lees ook Creatief met de krokettenmachine voor allerhande leuke tips en recepten), maar dat mislukte jammerlijk... Sommige happen kunnen gewoon niet zonder vet gemaakt worden, denk samosa, of loempia. Maar is dat erg? Af en toe mag je gerust eens 'zondigen'!

Koken jullie met/zonder olie? Hebben jullie nog tips of recepten?

zondag 29 december 2019

Over jagen en jagers...

Over jagen en jagers...
Ik had onderstaande tekst al langer klaarstaan. Maar ik twijfelde om te posten: ik hou niet van verboden, en ook niet van negativiteit.
Deze ochtend was het echter wéér zo ver: de hond en ik maken een prachtige ochtendwandeling, tot onze rust verstoord wordt door schoten, wanneer we een bos passeren aan onze linkerkant.
Jagers.
We draaien links, nemen de volgende straat -- daar eindigt het bos alweer: wat je een idee geeft hoe klein het is -- en daar zie ik, op een wei geparkeerd, vier auto's, en vier in het groen geklede mannen met dubbelloopsgeweren, die net uitstappen.
Nog een twééde groep jagers, dus.
Mijn 'goedemorgen' wordt niet beantwoord, er is enkel een nors en stuurs staren - behoorlijk intimiderend, van mannen met geweren.
Ergens is hun onvriendelijkheid 'begrijpelijk'. De hond en ik komen immers de 'sport' van deze heren verstoren: met ons luidruchtig, amateuristisch gewandel verjagen wij de echte prooien. Ik heb weet van jagers die bordjes op openbare wandelwegen in het bos hangen met 'prive - verboden doorgang' erop, omdat ze niet van pottenkijkers houden.
De hele verdere wandeling worden we opgeschrikt door schoten, die uit elke richting komen waar nog wat groen standhoudt, in dit versnipperde landje.

                                Een klein stukje resterend bos, tussen akkergrond, met een zakkende volle maan...

Ik vind het ver-schrik-kel-lijk om tijdens een rustige wandeling doorheen het schaars resterende natuurschoon gewapende mannen te moeten kruisen die voor hun lol levende wezens doden.

Het 'bos' is een zakdoek groot. Quasi elke dag zie ik er herten, en ik heb er ook al heel wat roofvogels en konijnen gespot. Tussen de stammen door klinkt autogeruis: de wilde dieren die hier leven, hebben het al niet makkelijk - ze krijgen weinig ruimte. Dat ze dan ook nog worden opgejaagd en gedood, in ons mini landje dat stilaan volgebouwd wordt: ik vind dat onvoorstelbaar.

Eergisteravond nog zag ik 's avonds, bij het licht van de straatlantaarn, een vos een andere vos door het veld jagen. Ik schreef hier eerder over ratten en hoe ze een behoorlijk probleem kunnen vormen. De laatste tijd kreeg ik de indruk dat de rattenpopulatie binnen aanvaardbare perken bleef, en die twee vossen die ik zag kunnen daar veel mee te maken hebben.
Want vossen jagen op ratten -- jagers: niet. Wanneer je als mens je verantwoordelijkheid neemt om je kippen goed te beschermen, zou de vos ons allemaal kunnen helpen om het teveel aan ratten in te perken.

Na wat ik deze ochtend zag en hoorde: dat kleine bosje dat aan twee kanten ingesloten werd door afzonderlijk van elkaar jagende jagers, vrees ik echter voor het leven van die mooie vossen.
Het maakt me boos en triest, dat gejaag. Wat mij betreft is de maat vol. Hier volgt mijn anti-jagers blog. En terwijl ik deze tekst herlees en aanpas, klinken op de achtergrond schoten... 

Elke herfst zie ik op wandelingen plots talloze fazanten en fazantenhennen opduiken. Ze komen dan vaak zelfs mijn tuin in, scharrelen er onbevreesd rond. Deze dieren zijn zo goed als zeker gekweekt, en daarna uitgezet: zodat de jagers wat te schieten hebben. Ik vind het belachelijk, en tragisch: doordat deze dieren in gevangenschap geleefd hebben, en doordat ze gevoed zijn geweest, zijn ze quasi tam. Wat is dat voor sport, vraag ik me af, waarbij je nietsvermoedende, goed van vertrouwen zijnde dieren gaat afknallen?!

Wat me ook enorm stoort, is het feit dat die stoere macho's blijkbaar niet kunnen mikken. Telkens ik een schot hoor, wordt dat gevolgd door een salvo aan schoten. Eerste keer raak, en dus een dier 'snel' uit zijn lijden verlossen: dat zit er niet in. Zo triest, te beseffen dat gewonde dieren soms nog dagenlang pijn moeten lijden vooraleer ze bezwijken, enkel omdat een troepje testosteronbazen niet kan schieten...

De afgelopen maanden stapelden de incidenten met jagers en/of de jacht zich op - wat maakte dat ik deze tekst schrijf: uit frustratie en woede!

Het gaat over:

1. Een hele reeks bizarre en tragische schiet incidenten , zoals bijvoorbeeld:
 
-In 2018 schoten jagers een papegaai dood

-In 2019 schoot een jager een ara, geliefd huisdier dat van zijn lokale inwoner even vrij mocht rondvliegen, zomaar dood, omdat hij 'dacht dat hij op exoten mocht schieten'. De bedroefde eigenaar: 'Hoe is het mogelijk dat een jager die de wetgeving van de jacht niet kent met een wapen en jachtvergunning ongestraft kan rondlopen.' Het volledige artikel lees je hier.

-Naar aanleiding van de moord op de ara stelden bezorgde huisdiereneigenaren een petitie op, om hun dieren te beschermen tegen jagers. Jagers mogen bijvoorbeeld ook op verwilderde katten schieten, alleen: hoe weten ze zeker dat de kat in kwestie verwilderd is en niet iemands huisdier?
Ook jij kan tekenen: https://petitie.be/petitie/bescherm-huisdieren-tegen-jagers

-Heel recent gebeurd: een wandelaar kan een foto nemen van een jager die, ondanks zeer korte afstand tussen hem en de wandelaar, op een haas schiet
Het incident vond ook nog eens in een natuurgebied plaats!

-Een verzamelsite op facebook die alle jactincidenten bundelt: jachtmisstanden

Ook in het buitenland gebeuren met de regelmaat van de klok jachtincidenten. Enkele van de talloze voorbeelden:
-een jager schiet per ongeluk zijn dochter dood in Duitsland

-een vrouw, zes maand zwanger, laat haar honden uit in het bos dicht tegen de Belgische grens en wordt gedood door honden die deelnamen aan een drijfjacht

-Ook aan de Frans-Belgische grens: een jager die per ongeluk zijn zoon doodschiet

-Dan is er nog de afschuwelijke import van exotische jachttrofeeën in België

-Meer dan 8000 mensen hebben de petitie voor een totaalverbod op de jacht in België getekend, dat kan jij ook doen!

-Je kan — op eigen risico — de jacht en de jagers ook saboteren, zoals bv de activisten van Animal Rights doen, zie hier

2. De moord op de wolvin Naya en haar welpen, waarvan gezegd wordt dat enkel 'professionelen' (lees: jagers) het kunnen gedaan hebben.

-Ook in Duitsland werd een wolf door een (Nederlandse) jager vermoord.

-Heel recent schreven de bestuurders van de jagersvereniging een soort van goedpratende tekst over de wolf om hun leden in te lichten. Mij lijkt het een charme offensief. Steeds meer mensen zijn de jagers en hun houding immers beu. Het bestuur heeft dat ook begrepen en wil nu 'sympathieker' uit de hoek komen.
Maar: je kan nooit een hele vereniging van mannen (met wapens) controleren.  

3.De absurditeit van de jacht op de patrijs
-De patrijs is volgens wetenschappers nu een bedreigde vogelsoort (in Nederland en Luxemburg mag men er al lang niet meer op jagen) maar dit artikel heeft het over hoe jagers in België desondanks de vreemdste argumenten bedenken om toch maar verder te jagen op deze soort...

4.De hedendaagse absurditeit van het historisch zo gegroeide jachtrecht
-In België zijn heel wat gronden onterecht ingekleurd als jachtgebied — dat is historisch zo gegroeid, omdat men toen digitaal lang niet zo nauwkeurig kon werken als nu.
De Vogelbescherming wil grondeigenaren informeren over het feit dat hun eigendom vandaag, vaak zonder dat ze het weten, en zonder toestemming, als jachtgebied is ingekleurd. Op hun website Schiet in Actie sporen ze aan om mbv hun kaarten te checken of ook jouw grond onrechtmatig als jachtgebied is ingekleurd.
Bij onze grond was dat het geval, en het kostte best wel wat moeite om hem te laten uitkleuren. 

-Dàt je grond als jachtgebied is ingekleurd, geeft jagers (gelukkig) nog geen recht om op je erf te jagen: daarvoor moeten ze jouw expliciete toestemming hebben.
De jagers kleuren desondanks toch tuinen en privé eigendommen in, omdat ze zo makkelijker aan een gebied van 40 aaneengesloten hectare komen: dat is een voorwaarde om te mogen jagen.

-Een andere, zeer verontrustende voorwaarde — vind ik — is dat jagers wettelijk hun geweren mogen afvuren tot op een schamele 150 meter afstand van huizen en gebouwen! Dat is super dichtbij: wat eng.

-Als meer en meer mensen het gejaag in ons volgebouwde land beu zijn, en hun grond uitkleuren, komen de jagers niet langer aan de vereiste grootte om te mogen vuren. Meer info:
http://www.schietinactie.be/meerinfo/

-Bij de overheid streeft men naar een grotere nauwkeurigheid wat betreft de jachtplannen. Voor updates kan je steeds kijken bij geopunt.be

5.De situatie is veranderd: er is geen plaats meer voor de jacht
-In sprookjes worden jagers vaak voorgesteld als 'goede redders' (denk maar aan Roodkapje). Begrijpelijk, want in vroegere tijden hadden jagers aanzien: zij zorgden voor eten in barre tijden.

Tegenwoordig zie ik geen enkele reden om jagen te gedogen: het is barbaars, achterhaald, onnodig, sadistisch, moeilijk te controleren, gevaarlijk, en er is geen plaats voor.

6.Argumenten pro jacht zijn achterhaald
-Een veelgehoord argument van de kant van de jagers, is dat jagen noodzakelijk zou zijn, omdat het mee het evenwicht in de natuur in stand zou houden.
De natuur heeft echter eeuwenlang helemaal zelf voor evenwicht gezorgd zonder enige inmenging van mensen. De natuur kan perfect zonder mensen (is eigenlijk zelfs veel beter af zonder die hinderlijke, vervuilende soort). Het zijn de mensen zelf, die voor onevenwicht gezorgd hebben.

-Hier kan je lezen waarom bv de vossenpopulatie, zonder 'hulp' van jagers, perfect zichzelf onder controle kan houden: de natuurlijke vijand van de vos is de vos zelf.

-Ook de Morgen geeft argumenten tegen de jacht op vossen (jagers jagen immers, bv, niet op ratten, en de vos wel): https://www.demorgen.be/nieuws/vossenjacht-ligt-onder-vuur~b192dcdb/
 -Volgens Eos is het nut van de jacht in veel gevallen twijfelachtig, en dient de jacht vooral het eigenbelang van de jager, en niet — zoals algemeen natuurbeheer dat wel doet — het algemeen belang: https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/zin-en-onzin-van-de-jacht

Mijn Conclusie:  
Een overheid die een 'sport' stimuleert en toelaat waarbij mensen levende wezens opsporen, opjagen en vermoorden - mij klinkt het als absurd in de oren.

Als het aan mij lag: afschaffen, die handel!

Heb jij al incidenten met jagers meegemaakt? Wat is jouw mening over de jacht?

zondag 15 december 2019

Ode aan de biowinkel/boerderijwinkel

Door omstandigheden kon ik onlangs niet naar de boerderijwinkel.

Ik had groenten en fruit nodig, en fietste dan maar naar een supermarkt.

Ik ben het gewoon om bio te kopen: ik wil met mijn geld boeren steunen die ervoor kiezen om geen gif te gebruiken. Zonder pesticiden en insecticiden lijkt mij beter voor mijn eigen gezondheid, maar ook voor die van de bijen en de vogels, en vooral voor die van de aarde en de toekomstige generaties.

Ik ben het ook gewoon om zonder veel plastic te kopen.

Tenslotte zijn de zaken die ik koop vaak, maar zeker niet altijd, vrij lokaal. Wat ik bedoel is: ik koop ook dingen als rijst uit Vietnam en tomaten in een bokaal uit Italië, maar in onze lokale boerderijwinkel kopen wij ook heel wat korte keten producten, zoals knolselder van de boer, of sla van een boer uit een volgend dorp. 

Een mooie lokaal geteelde knolselder en groene selder van de bio boerderij.


Hoewel ik soms ook in de biosupermarkt shop, was het nog steeds een behoorlijke schok, om doorheen deze 'doorsnee' supermarkt te struinen — ik kom echt niet vaak op zulke plekken en verbaas me er dan telkens over dat de meerderheid van de mensen net nooit in de biowinkel komt.

Wat me opviel:

-er speelde vreselijk slechte muziek. In de boerderijwinkel zet de boerin haar favoriete cd's op, en dat zijn meestal geen popsongs. En in de biowinkel is het gewoon... Stil.

-er waren heeeeeel erg veel koeltogen. Die open stonden. En in die koeltogen: allerlei in plastic verpakte producten.

-om aan de groenten en fruitafdeling te geraken, moest ik eerst langs allerlei bewerkt eten en snoep passeren.

-er waren bitter weinig biologische groenten en fruit. Wat er dan wel aan bio was, zat verpakt in plastic, of — nog erger, want dan kan je het niet eens recycleren — in een soort hybride plastic/bruin papier verpakking.

-het bio aanbod dat er was, was verre van lokaal. Aardappelen uit Egypte, kiwi uit Nieuw-Zeeland. Qua klimaatkost lijkt het me dan ecologischer om lokaal en niet-bio te kopen, jammer genoeg.

-het etensaanbod was gigantisch, en ook: gigantisch ongezond. Heel erg veel suiker, palmolie, vet, bewaarmiddelen. Erg weinig plantaardige voeding. Erg weinig pure producten (zoals: gewoon haver — hier was dat dan crunchy haver met vanalles erbij.

Ik kwam thuis met aardappelen in een plastic zak, selder in plastic verpakking, een broccoli afzonderlijk in plastic verpakt, puntpaprika's in plastic verpakt, en een glazen fles bio sinaassap (er waren geen bio appelsienen). Zo-veel plastic!
Nochtans is dit een supermarkt die zich profileert als 'enorm bezig met plastic vermindering en milieu'!
Als ik dit vergelijk met onze gewoonlijke bioboerderij, is die:

-minder druk

-er is altijd ruimte voor een praatje met de boerin

-er is weinig keuze aan bewerkt eten, en omdat het een kleine winkel is, is de keuze sowieso beperkt: geen keuzestress, geen tijdverlies, geen verleidingen om ongezond en 'snel en makkelijk' te eten. De groenten en het fruit zitten in bakken, je winkelt met een rieten mandje, en je neemt je waren mee in kartonnen dozen die klaar staan, of in tassen die je zelf hebt meegebracht: veel minder plastic verpakkingen.

-er is voldoende keuze aan groenten en fruit, allemaal bio, nagenoeg allemaal onverpakt, en veel daarvan wordt lokaal geteeld.

-er is geen schreeuwerige reclame of gedoe met spaarpunten en kortingsbonnen.

Geef mij dus maar die kleinere biowinkels/boerderijwinkels!

Toch is het niet allemaal slecht. Die grote supermarkt is wel degelijk met plasticvermindering bezig. Het is gewoon de schaal (de enorme hoeveelheden) aan plastic en overbodig 'nep' voedsel die me schokt.
In hun gratis magazine prijst deze supermarkt bioproducten aan, net als vegan producten (maar ook wild en zogezegd duurzaam gevangen vis).
Er is nog een hele weg te gaan.

Ik denk — hoop — dat de toekomst meer kleine, lokale, duurzamere winkeltjes zal (terug) brengen. Vroeger had elk dorp verschillende handelszaken, om de eenvoudige reden dat mensen geen auto hadden. Nu heeft quasi iedereen een auto, en raak je bijgevolg nog amper vooruit, waardoor mensen erg blij zijn met een kruidenier dichtbij  in hun straat.

Ik denk ook dat de supermarkt wel degelijk zal verduurzamen. Vroeger gingen  wij er skippen ofte dumpster diving (het nog eetbare afval dat ze weggooiden redden: zie modern aren lezen), tegenwoordig kan je je simpelweg inschrijven op too good to go en mag je het nog eetbare 'afval' zo gaan ophalen. Verbetering is wel degelijk merkbaar!

Maar geef me de keuze, en ik opteer onmiddellijk voor de biowinkel of buurtboerderij — gegarandeerd.

Waar winkel jij het liefst? Is jouw supermarkt groener?




vrijdag 6 december 2019

Koeien met VR brillen

Koeien met VR brillen
Onlangs las ik iets waar ik triest van werd: koeien in Russische melkbedrijven krijgen, bij wijze van experiment, een Virtual Reality Bril opgezet.
In plaats van hun mistroostige omgeving - denk: beton, machines, megastallen - zien de koeien via de bril heerlijk groene weides met mals gras, blauwe lucht en vergezichten.
De bedoeling? Men hoopt dat de koeien, door de illusie dat ze zich in natuurlijkere, vrolijkere, normalere omstandigheden bevinden, meer melk zullen opleveren.
Het welbevinden van de koe is hier dus bijzaak - het is de grotere hoeveelheid melk, de winst, die telt. Of de koe zich er al dan niet gelukkiger bij voelt, is van geen tel.
Koeien zijn - net als wij - zoogdieren. En net als wij leven en ervaren ze. Het is bewezen dat koeien meer melk geven als je hen een naam toekent: als je hen als individu erkent, hen affectie betoont. Maar in megastallen met enorm veel individuen zijn de kosten van virtual reality wellicht lager dan voor elke koe een unieke naam te verzinnen en dan ook nog eens de tijd nemen om het beest met die naam aan te spreken.
Je zou dus kunnen zeggen dat koeien, net als mensen of honden, gevoelige wezens zijn. Zo kunnen koeien tot dagenlang loeien (lees: huilen) wanneer hun kalfjes van hun weggenomen worden (alweer vanwege die melk - en dus winstopbrengst).
Misschien - hopelijk - ervaren de Russische koeien in het experiment daadwerkelijk een geluksgevoel bij het aanschouwen van de (denkbeeldige) malse groene weides. Al vraag ik me wel af wat er dan gebeurt wanneer de koe-met-bril-op van het illusoire gras probeert te grazen: want dan botst haar tong toch op de vuile, koude betonnen vloer van haar stal?
Mij doet het VR-experiment denken aan een eeuwige Tantaluskwelling: je houdt de koe de lekkerste grassoorten voor de snoet, maar telkens ze ervan probeert te eten, wordt het hapje van haar weggetrokken... Een eeuwige frustratie en onbegrip valt de koe ten deel: ze ziet het gras, dus ze blijft proberen, en ervaart een eeuwige marteling.
Ik ervaar het als on-be-grij-pe-lijk dat mensen zich hiermee bezighouden (met het virtueel bedotten en pesten van levende wezens om meer geld op te strijken ) - sterker nog: ze worden hiervoor betaald!
Het doet me sterk denken aan een ander experiment, waarbij men varkens genetisch zo wilde manipuleren dat ze geen stress of pijn meer zouden ervaren, waardoor de kwekers geen rekening meer hoefden te houden met 'vervelend' varkensgedrag zoals staartbijten of sterven/ziek worden uit wanhoop, opdat de kwekers meer geld zouden opstrijken en de consument zijn lap vlees zou kunnen blijven verorberen.
Op het eerste gezicht een nobel initiatief: lijden verminderen. Op het volgende gezicht: een absurd vasthouden aan een onethisch systeem.
Het gaat hier, mijns inziens, om een ver-DING-ing van het levende dier. We passen niet de afschuwelijke omstandigheden - die wij geschapen hebben - waarin het dier moet leven aan, nee: we sleutelen net zo lang aan het levende, voelende organisme tot het doet wat wij willen. Et voila: een melk gevende, vlees leverende robot.
Terwijl een andere, veel simpelere en immens veel effectievere, dier - mens - èn milieuvriendelijkere oplossing zou kunnen zijn: we laten de koeien ècht de wei in, en we geven de varkens hun natuurlijke habitat terug zodat ze minder stress ervaren, en WIJ passen ons gedrag aan. We concentreren ons bijvoorbeeld op het produceren van geweldig lekkere amandelmelk. Of we eten geen of minder varkensvlees meer.



De plantaardige zuivelmarkt is uit zijn voegen aan het barsten - zo gigantisch is de groei - en melkbedrijven gaan zo zoetjesaan failliet.
De waarschijnlijk kostelijke 'oplossing' van de Russen, om koeien via virtual reality winstgevender te maken, komt op mij over als vergezocht, sadistisch, en absurd. Alsof het volkomen ondenkbaar zou zijn dat consumenten koemelk zouden laten staan en eenvoudigweg en logischerwijs zouden overstappen op een milieuvriendelijker alternatief zoals noten - of rijstmelk, dat zonder dierenleed kan worden geproduceerd.
Zou het echt zo zijn? Dat consumenten er àlles voor over hebben -- ook koeien met VR-brillen op, die over ingebeelde groene weides ronddraven, en genetisch aangepaste varkens die geen pijn meer kunnen voelen, om tòch maar hun glas koemelk en stuk vlees te kunnen blijven drinken/eten?
Of zou de sterke groei van de markt in plantaardige zuivel en vleesvervangers erop kunnen wijzen, dat ook mènsen fijngevoelige wezens zijn, die zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun eigen gedrag, en die weten welke impact hun gedrag op de planeet heeft?
Ik hoop het laatste.
Tenslotte nog dit: als we verder doen zoals we bezig zijn, met ondoordacht consumeren en vervuilen tegen de sterren op, dan is de kans niet onbestaande dat ook wij, in een (verre?) toekomst, zèlf zo'n virtuele bril zullen moeten opzetten, telkens we stress ervaren en niet genoeg winst opleveren. Misschien hebben we namelijk tegen dan de laatste stukjes natuurschoon ook naar de vaantjes geholpen, zodat we enkel nog virtueel van denkbeeldige bossen en groene weides kunnen genieten.
Meer over varkens en koeien en hun lijden op deze blog:
-De stilte van de koeien
-Dit moet er even uit
-Het slimste varken van de klas
-Chili voor Willy

Recepten voor plantaardige melk en yoghurt en zuivel op deze blog:
-Zelf hennepmelk maken
-Hoe (tijd vinden om) zelf plantaardige melk te maken en de pulp te verwerken
 -Zelf yofu maken, drie methodes
-Vegan yoghurt maken van zelfgemaakte vegan melk!
-Zelf vegan room maken
-recept vegan melkconfituur met chaikruiden

Ken je zelf nog vegan recepten voor zuivelvervangers of goeie tips, deel ze hier gerust!

woensdag 13 november 2019

Vegan Recept: Zelf hennepmelk maken!

Vegan recept: Zelf Hennepmelk maken!

Van alle plantaardige melken vind ik hennepmelk veruit de makkelijkste die je kan maken. Er komt namelijk geen zeven of weken aan te pas! En bovendien is het kleurtje van deze melk witter dan wit...

Vers gemixte hennepmelk!




Zelfgemaakte hennepmelk is lekker romig en dik - enfin, de dikte kies je in feite zelf, want hoe meer water je toevoegt, hoe dunner de melk.

Mijn ontbijtje: havermoutpap met in de zomer geoogste en ingevroren braambessen plus hennepmelk: njaaaam!
Ik kan het ook nooit laten om zelfgemaakte plantaardige melk onmiddellijk te 'verchocomelken': een goeie theelepel cacaopoeder in een tas, evenveel ahorn erbij, roeren, en dan mengen met hennepmelk - aaaah!
Vegan Recept: Zelf Hennepmelk maken!
Nodig:
-een half kopje hennepzaadjes
-drie kopjes (of meer of minder, naar gelang hoe dik/dun je de melk hebben wil) water
-een blender, of een cilinderpot en een goede mixer
Hoe maak je het?
1.Doe de hennepzaadjes in de blender.
2.Voeg het water toe.
3.Pulseer een paar keer, en blend dan tot alles glad en hyperwit is.
4.Smakelijk!!!

Vandaag trouwens in het nieuws: een groot Amerikaans zuivelbedrijf is failliet. De opmars van plantaardige zuivel valt niet meer te stuiten... De transitie naar een diervriendelijkere en milieuvriendelijkere melk is in volle opmars!


Heb jij al hennepmelk gemaakt? Waar gebruik je het voor? Wat is jouw favoriete plantaardige melk?








dinsdag 15 oktober 2019

Zelfgemaakte Ambachtelijke Zeepjes!

Het is hier de laatste maanden wat stiller geweest op deze blog, en dat heeft veel te maken met het feit dat ik pas opgestart ben als onderneemster...
Vanaf nu maak en verkoop ik namelijk natuurlijke, ambachtelijke vegan zepen!

Ik produceer alle zepen zelf volgens het koude procédé, waarbij de zeep vier weken moet rijpen en drogen voor ze gebruiksklaar is.
Uiteraard zijn alle zepen volledig plantaardig, en gebruik ik biologische ingrediënten waar mogelijk. Bovendien wordt er niks onnatuurlijk aan de zepen toegevoegd: what you see, is what you get. Ik werk enkel met natuurlijke geuren (aan de hand van kruidentheeën en/of biologische essentiële olieën) en natuurlijke kleuren.

Deze leuke zwarte zeep, bijvoorbeeld, ontleent zijn kekke kleurtje aan actieve kool!



En het zeepzakje dat je erbij ziet, vind ik een geweldige eco oplossing. Het is gemaakt van biologische ramie, dat is een plant uit de brandnetelfamilie. Zo'n zakje helpt je je zepen op de juiste manier te bewaren, zodat ze snel drogen en je er langer plezier van hebt. Bovendien kan je het zakje (met zeep er in) als zacht scrubbend washandje gebruiken, èn je kan al je kleine zeeprestjes erin doen, zodat je alles maximaal kunt opgebruiken!

De zepen kan je bestellen via mijn website: https://tisomzeep.jouwweb.be/

Je kan ze ook vinden op Facebook, en op Instagram: @tisohmzeep
  
Heel tof, eco en makkelijk - en zelfs zuinig - vind ik de multifunctionaliteit van deze zepen!
Zelf gebruik ik ze als handenzeep, onder de douche, als gezichtszeep, èn als shampoo! Ik hou van één product voor alles, op die manier heb je zo weinig mogelijk verpakking. Ik heb dan ook gekozen voor een minimale, eco verpakking.  

Ik vind het heel leuk om met seizoensingrediënten te werken, zoals bij deze Choco-Chaï Zeep:


Omdat deze blog uiteindelijk over zelfvoorzienend leven gaat, wil ik hier ook graag even over zelf zeep maken schrijven. Hoewel ik al veel langer dan vandaag heb uitgezocht hoe je je eigen natuurvriendelijke zepen kan maken, heb ik die informatie nooit op De Zelfvoorzieningsbijbel gedeeld.

Waarom niet?

1. Zeep maken is niet zonder risico. Het is een chemisch proces, dat in een aparte kamer hoort te gebeuren (niet in je keuken). Loog is een ingrediënt dat onontbeerlijk is bij het zeepmaken, maar het is een gevaarlijk product dat je bijvoorbeeld niet wilt laten rondslingeren. Eens de zeep, na vier weken, gerijpt en uitgehard is, is alle loog volledig verzeept.

2. Om zeep te maken heb je allemaal gespecialiseerde benodigdheden nodig, zoals aparte potten, mengbekers, handschoenen, veiligheidsbril, thermometer, mallen, ...
Persoonlijk vind ik het niet zo eco, als iedereen zulke spullen apart gaat aankopen om dan een paar keer per jaar een kleine hoeveelheid zeep mee te maken. Net zoals ik het eigenlijk ecologischer vind om serreplantjes bij een kweker te kopen (zodat er slechts 1 serre verwarmd is moeten worden) vind ik het ook meer eco om dan bij een lokale zeepziederij je zepen te halen.


Mocht je je alsnog aan je eigen zepen willen wagen, dan kan je uiteraard op andere sites, zoals deze fijne blog, de Weg naar Zelfvoorziening, alle info vinden.

Maar als je dus liever kant-en-klare, gerijpte, ecologische, lokaal geproduceerde, artisanale vegan zeepjes koopt, kan je bij 't Is Om Zeep terecht!

maandag 30 september 2019

Chili voor Willy




De sympathieke VZW Eva organiseert op 4 oktober, Werelddierendag, een sympathieke actie: Chili voor Willy!
Willy is de naam van een varken dat Eva gered heeft van een ellendig leven en een wisse dood. Hij wordt het symbool van hun actie om nog meer varkens te redden:

"EVA wil Willy helpen door minstens 20.000 euro in te zamelen. Met 20.000 euro kunnen we meer dan 25 grootkeukens begeleiden om hun maaltijden te verplantaardigen. Zo sparen we het leven van duizenden varkens zoals Willy."

Ook jij kan Willy helpen, o.a. door je te registreren voor een chili-sin-carne etentje op 4 oktober, of door zelf op die dag een Willy- en varkenvriendelijk chili-feestje te organiseren!  Alle info vind je hier.

Varkens zijn ZO ondergewaardeerd, vind ik... Ze zijn net zo slim, zo niet slimmer, dan honden, dat bewijst het slimste varken van de klas met verve. Of wat dacht je van deze superschattige zwemmende varkentjes?!

Geen enkel dier verdient de trieste omstandigheden waarmee zovele levende wezens vandaag, op dit moment (9 geslachte dieren per seconde in ons land), helaas, mee te maken krijgen, maar bij dieren met een hogere intelligentie, zoals het varken, doet het bij mij nog net wat meer pijn, omdat je weet dat ze een bewustzijn hebben.

Ik kan me goed voorstellen dat ze wanhopen, en diep, diep lijden, elk moment van hun trieste leven.

Deze dieren verdienen beter! Elk dier verdient beter!

Ook jij kan meedoen met de actie. En als je morgen niet kan, waarom dan niet vandaag? Of overmorgen, misschien volgende week?
Je kan zoveel doen! En op zo'n gemakkelijke manier! The power of your fork!
Met elke hap die jij neemt, elke maaltijd die jij kookt, elk gerecht dat je bestelt op restaurant, elk product dat je in je karretje stopt in de supermarkt, kan ook jij helpen en bijdragen, om het lijden te verminderen!
Je hebt ZO veel macht, en ZO veel invloed, en jouw keuzes hebben een ENORME impact op de levens en het lijden van anderen.

Misschien weet je helemaal niet hoe je chili sin carne klaarmaakt?

Dan help ik je even op weg met mijn versie van chili sin carne.
Voor alle Willy's, alle varkentjes, biggetjes, alle levende zielen ter wereld die op dit ogenblik in gevangenschap en in angst leven.

Wat kan je bij zo'n chilischotel serveren? 
Mogelijkheden te over:
-zure room (van cashewnoten). Heb je geen zin/tijd om zure cashewroom te maken, dan kan je ook gewoon plantaardige yoghurt serveren. Teentje geperste look erdoor, scheutje olijfolie, wat zwarte peper: bingo.
-pompoensteaks (voor originaliteitspunten)
-salsa (voor een recept kijk hier, bij 'woensdag')
-tortilla chips
-blauwe tortilla's, voor een foto kijk hier!
-guacamole
-maïskorrels met limoensap
-geraspte worteltjes met limoensap en korianderblaadjes
-rode paprikareepjes
-Wil je een extra spannende chili, met cacaopoeder, zoals in Mole saus? De Groene Prinses helpt je op weg! Ook kan je tofu, seitangehakt, walnoten of andere notengehakt, of zelfs hempfu door je chili heen mengen, voor extra Willy-vriendelijke eiwitten.

Vegan recept: Chili sin carneNodig:
-rode bonen, je kan voorgekookte uit een bokaal nemen, of je kan gedroogde bonen een nachtje van tevoren in water weken en dan in een snelkookpan doen garen.
-1ui, liefst een rode, fijngesneden
-3 tenen look, geperst
-olie om in te bakken
-komijnpoeder naar smaak
-cayennepeper of verse chilipepertjes, gesneden, naar smaak
-paprika poeder naar smaak, als je van het rokerige smaakje houdt kan je gerookte paprikapoeder nemen.
-oregano naar smaak
-tijm naar smaak
-zout naar smaak
-verse tomaten, minstens drie dikke, gesneden in blokjes, of tomaten uit bokaal
-optioneel: een eetlepel ahornsiroop, om het scherpe uit de tomaten te halen
-water
-optioneel: verse koriander
-rijst of gebakken aardappelpartjes of tortilla's of tortillachips
-optioneel: een reeks bijgerechtjes, zie boven voor inspiratie
Hoe maak je het?
1.verhit de olie
2.fruit de uien tot ze glazig zijn
3.voeg de look toe, en de kruiden en/of chili's, plus het zout
4.voeg de tomaten toe en de bonen toe.
5.voeg eventueel wat water toe, naar gelang van hoe dik of hoe dun je de saus wil hebben.
6.Voeg optionele ahornsiroop toe. 
7.laat op een zacht vuurtje stoven tot de tomaten helemaal versaust zijn.
8.serveer met de rijst die je ondertussen gekookt hebt of met gebakken aardappelpartjes, of met de hele serie aan bijgerechtjes.
9.werk eventueel af met verse koriander en zwarte peper
10.laat het smaken! Op je gezondheid, Willy!

PS, het gaat de goede kant op, trouwens, voor Willy! Dat bewijst dit hoopgevende artikel in de morgen: 'Ooit zal vlees illegaal zijn'. 
Hoe eet jij je Chili Sin Carne het liefst? Ga je meedoen met de actie?