donderdag 26 januari 2023

Zelf wasmiddel maken: hoe en ervaringen

Zelf wasmiddel maken: hoe en ervaringen

Al jaren maak ik ons wasmiddel zelf. 

Het is heel eenvoudig: je kookt water (voor de hygiëne en de houdbaarheid moet het water gekookt hebben), je voegt geraspte zeep en soda eraan toe. Je roert en laat afkoelen, en dan giet je het in flessen. 

Wij meten eigenlijk nooit de hoeveelheid wasmiddel af bij het wassen: we gieten er op goed geluk een scheut wasmiddel bij :)

Wat zijn onze goede ervaringen met ons zelfgemaakt wasmiddel?

1.We besparen door eigen wasmiddel te maken gi-ga-ntisch veel geld. Als ik de prijzen zie voor fabriekswasmiddel, dan val ik achterover. Vooral in de eerste twee levensjaren van onze zoon was ik heel erg blij met ons zelfgemaakt wasmiddel. Hij droeg herbruikbare luiers, en wij hadden elke dag wel een machine vol was. No waste: ik recycleer steeds de restjes zeep die ik beschikbaar heb in mijn Ambachtelijke Zeepziederij -- hier kan je mijn zepen vinden :)

Maar je hoeft niet zelf zeep te maken om aan zeeprestjes te geraken: hou gewoon kleine stukjes van blokken zeep bij, of koop marseillezeep vlokken.

2.Het is veel ecologischer om met eigengemaakt wasmiddel te wassen. Ten eerste spaar je enorm veel plastic flessen uit, want je herbruikt telkens opnieuw dezelfde bidons. Ten tweede is eigengemaakt wasmiddel veel minder schadelijk voor de natuur. Aangezien je thuis, ter plaatse, je wasmiddel maakt, bespaar je ook op transportkilometers van de wasmiddelfabriek naar de winkels en van de winkels naar je thuis. Enkel het water aan de kook brengen kost energie.

3.Er is geen storend parfum aanwezig in ons eigengemaakt wasmiddel. Soms word ik bijna misselijk van de scherpe, sterke geur van (voornamelijk) wasverzachter, bv als we ergens logeren waar het beddengoed met fabriekswasmiddel gewassen is. Heel in het begin voegde ik nog essentiële olie toe aan ons zelfgemaakt wasmiddel en aan de azijn die ik in de plaats van wasverzachter gebruik, maar daar ben ik mee gestopt: ik vond dat je er amper nog iets van rook, en essentiële olie is bepaald niet goedkoop. Dus nu wassen we geurloos. De was drogen doen we in een goed verluchte ruimte, in de zon of de wind buiten, of (schijnt niet goed te zijn voor de luchtvochtigheid in huis, maar we doen het toch) de chauffage. Onze was ruikt gewoon neutraal, achteraf.  

Onze kleerkasten: daar voeg ik wel geur aan toe, om de kleding te beschermen -- lees hier waarom en hoe

Wat zijn onze minder goede ervaringen met ons zelfgemaakt wasmiddel?

1.Onze was is minder hyperschoon dan wanneer we met fabrieksmiddel wasten. Begrijp me niet verkeerd: onze kleren worden proper. Toch merk ik dat fabrieksmiddel 'straffer' is. Fabrieksmiddel is nu eenmaal veel geconcentreerder en chemischer. En dat is dan weer nadelig voor je huid en voor het milieu. Ik verkies zelfgemaakt wasmiddel boven fabriekswasmiddel, ondanks dat het minder sterk is. Zijn er kleren echt heel vuil? Dan laat ik ze vooraf al weken in een sopje (met zelfgemaakt wasmiddel). Echt vuile kleren op voorhand wassen met soda verdund in warm water helpt ook. Wassen wij vaak voor? Nauwelijks.  

2.De witte was wordt, na een tijdje, grauwer. En kleuren vervagen langzaam. Nu moet ik zeggen dat wij niet heel nauwgezet wassen: ik sorteer nooit op kleur, alles gaat in dezelfde mand. Alleen de kookwas doe ik apart, en ook die sorteer ik niet op kleur. Wij hebben weinig puur witte kleren. Als we echt witte kleren willen, wassen we die met de hand in soda verdund met water. Wat mij opvalt, is dat de kwaliteit van de kleren achteruit lijkt te gaan. Ik koop zelden of nooit nieuwe kleren (ivm ecologisch leven, lees meer hier over een schokkende documentaire rond kledij, The True Cost). Ik heb nog een aantal kledingstukken van jaren geleden: die zijn van goede kwaliteit en ze blijven ook goed. De meer recentere kleren die ik uit de tweedehandswinkel heb of die ik krijg, zijn dat niet: ze verslijten sneller.  

3.Wasmiddel zelf maken kost even wat tijd, en het is een gesmos. 

Daarom maken wij telkens heel erg veel wasmiddel ineens (15 tot 25 liter) zodat we lang toekomen. Wachten tot het water kookt duurt lang: zorg ervoor dat je ondertussen in de keuken iets kan doen. Eens het wasmiddel gemaakt en afgekoeld is, moet je het overgieten in flessen: we doen dat in een gootsteen en met behulp van een kannetje, maar het blijft een gesmos. Wij herbruiken oude afwasmiddelflessen. (lees hier hoe je zelf afwasmiddel kan maken) Deze zijn van plastic, en ik heb me al vaker afgevraagd: zou ons wasmiddel, vanwege dat vaak herbruikte plastic, microplastics bevatten? Wij zijn ondertussen al overgeschakeld op grote bidons: dat werkt netter, al is het zwaarder om op te tillen: voor je gaat wassen moet je eigengemaakt wasmiddel steeds schudden. Op termijn zou ik willen overschakelen op plasticvrije containers. Glas is ok voor kleine hoeveelheden, maar omslachtig en breekbaar voor een grote hoeveelheid liters. Heeft iemand een idee voor een plasticvrije wasmiddel bewaarfles? 

Evenveel nadelen als voordelen, maar wat mij betreft wegen de voordelen op tegen de mindere kanten!   


Recept: Zelf Wasmiddel Maken

Nodig:

-minstens 5 l water: je kan ook regenwater gebruiken, dat is ecologischer en het is zachter voor je was. Meestel verdriedubbelen wij dit recept, zodat we in een keer 15l wasmiddel kunnen maken. Het is nog nooit slecht geworden.

-maatbeker om water in af te meten

-100g zeep, geraspt, in vlokken of in kleine stukken. Zeep raspen vind ik een heel gedoe en het kost veel tijd. Bovendien is het onnodig: breek of snij gewoon je zeeprestjes in kleine stukjes: ze zullen door het warme water uiteindelijk wel smelten, zolang je af en toe roert. De zeep die ik zelf maak kan je hier vinden!

-80g soda -- let op met soda en oppervlakken zoals eik en aluminium: die kunnen niet tegen soda. 

-weegschaal

-kommetjes om de soda en de zeep in af te wegen

-een grote kookpot of meerdere grote kookpotten met deksel

-roerlepels

-liefst grote bidons of flessen

-een gietkannetje of trechter met brede tuit

Hoe maak je het?

1.Meet het water af en giet in de kookpotten, deksel erop.

2.Breng aan de kook.

3.Weeg ondertussen soda en zeep in aparte kommetjes af. Breek of snij echt grote stukken zeeprestjes kleiner.

4.Wanneer het water kookt, zet je het vuur af.

5.Roer eerst de zeep erdoor en blijf roeren tot het grootste deel gesmolten is.

6.Roer nu de soda erdoor.

7.Laat het geheel goed afkoelen, roer er af en toe nog eens door, zodat alle zeep oplost.

8.Giet met behulp van een kannetje of brede trechter het afgekoelde wasmiddel in flessen of bidons.

9.Schud voor gebruik en giet een goeie scheut in je wasmachine. Gebruik huishoudazijn als wasverzachter.   

Wat zijn jullie ervaringen met zelfgemaakt wasmiddel?





maandag 16 januari 2023

Zelf Vegan Witte Chocolade Repen Maken!

 Zelf Vegan Witte Chocolade Repen Maken!

Af en toe maak ik zelf vegan chocolade, zoals deze pralines.

Zelf chocolade maken is leuk om te doen, je kent alle ingrediënten die erin zitten, je kan er ook allerlei extra smaakjes (zoals cayennepeper :) aan toevoegen. 

Mijn zelfgemaakte bruine chocolade is lekker, toch vind ik winkelkwaliteit chocolade of chocolatier kwaliteit altijd beter. Dat heeft veel te maken met temperen: om die knapperige structuur in een chocoladereep te krijgen, moet je de chocolade op de juiste temperatuur smelten, dan weer een beetje verwarmen, en dan weer laten afkoelen. 

De 'bite' van eigengemaakte chocolade verschilt ook vaak van gekochte chocolade doordat je thuis waarschijnlijk geen chocolade-wals hebt, die alle onderdelen heel fijn plet. In zelfgemaakte chocolade zal je steeds een iets korreligere structuur terugvinden. 

Wist je dat Callebout ondertussen een echte vegan chocolatier opleiding heeft? Callebout was vroeger mijn favoriete chocolademerk, maar aangezien ze (nog???) geen bio chocolade hebben koop ik nu andere merken. 

Of: ik maak zelf chocolade! 

Zelf witte vegan chocolade maken is makkelijker dan bruine chocolade, vind ik, omdat de smaak van witte chocola iets minder nauw luistert dan die van bruine. 

Ik testte wat recepten uit, hieronder vind je hetgene dat voor mij het beste werkt.

Waar moet je op letten bij het maken van vegan witte chocolade?

-of je nu gewone suiker of kokosbloesemsuiker gebruikt, zorg ervoor dat je de suiker op voorhand heel fijn maalt: anders krijg je opnieuw die korrelige structuur.

-je hebt een emulgator nodig om de vloeibare en de vette delen van de chocolade goed gemengd te houden, anders krijg je dit (de donkere kleur is van kokosbloesemsuiker, de witte van cacaoboter):

Slecht gemengde witte chocola: ziet eruit als kinderchocolade, smaakt niet lekker. 

Als emulgator kan je gebruiken: notenboter, xanthaangom, guargom, Arabische gom (is wel duur), en agar agar. 

-zorg ervoor dat je ingrediënten niet met water in aanraking komen: water doet chocolade mislukken. Wanneer je de cacaoboter smelt, bv, moet je zien dat je altijd een handdoek klaar hebt liggen om eerst de onderkant van je kom mee af te drogen, zodat er zeker geen vocht bij de chocola komt!


Zelf witte chocolade pralines maken kan ook, natuurlijk: hier zie je witte chocola gevuld met een chocolade praliné... Njam!

 Recept: Zelf Vegan Witte Chocolade Repen Maken!

Nodig;

-50g cacaoboter

-40g cashewnotenboter, of amandelboter, of een andere notenpasta, voor inspiratie en hoe je dit zelf kan maken, zie bij zelf notenpasta's maken

-3 el fijngemalen suiker (ik neem kokosbloesem)

-20g kokosmelkpoeder, maar je kan ook andere plantaardige melkpoeders gebruiken. Vooral chufamelkpoeder lijkt me een interessante.  

-een snufje zout

-1,5tl vanillesuiker, ook fijngemalen -- lees hier hoe je zelf vanillesuiker kan maken op vier manieren!

-optioneel: 1tl extra emulgator, bv xanthaangom, guargom, Arabische gom (is wel duur), of agar agar.

-chocolademallen of vormpjes, diepvriesdoosjes, ...

-een handdoek om eventuele waterdruppels mee af te drogen (want water verstoort het chocolade temperproces)

-keukenhandschoenen

-een klein potje dat in een groter potje past om je cacaoboter au bain marie mee te smelten

-kommetjes

-een spatel

-een vork en een lepel

-keukenmachine om suikers mee fijn te malen

Hoe maak je het?

1.Vermaal de suiker, het zout, de vanillesuiker en het vegan melkpoeder en optionele emulgator allemaal samen in een keukenmachine: op die manier zijn ze zowel fijngemalen als goed gemengd.

2.Voeg de notenboter eraan toe en meng opnieuw.

3.Schraap alles uit de keukenmachine in een kom.

4..Smelt de cacaoboter au-bain-marie: hang een klein potje of kommetje in een grotere pot waar je water in doet. Dit water verwarm je. 

5.Eens gesmolten: draai het vuur uit.

6.Neem met keukenhandschoenen de kom met cacaoboter uit de grotere kom en droog de onderkant af met de keukenhanddoek, om geen water in je recept te krijgen.

7. Meng de cacaoboter nu door het suikermengsel tot egaal.

8.Optioneel kan je dit kommetje nu opnieuw heel even boven de nog warme au-bain-marie pot zetten: je verwarmt de afgekoelde boter zo een beetje, opdat die beter gaat stollen.

9.Giet alles in vormpjes en mallen.

10.Laat op kamertemperatuur stollen en hard worden. Als je niet kan wachten: steek even in de diepvries: dan is het sneller eetbaar!

Maak jij zelf chocolade?



zondag 25 december 2022

Kerst Gastblog: Hugo van t-Over-leven met 'Een boom onder de kerstboom'

 Kerst Gastblog: Hugo van t-Over-leven met 'Een boom onder de kerstboom'

Nieuwe Reeks: Gastblogs op de Zelfvoorzieningsbijbel van mensen die ook met zelfvoorziening of met bewust leven bezig zijn. 

 

Ken of BEN jij iemand die hier ook een gastblog rond zelfvoorzienend leven, bewust leven, anders leven, ... wil schrijven?! Neem dan zeker contact met me op!

 

Vandaag is deze (kerst) gastblog geschreven door Hugo van t-Over-leven -- een wonderbaarlijke website met prachtige woordspeling, waarop je onwaarschijnlijk veel info wat betreft zelfvoorzienend leven kan vinden. Hugo schreef ook een boek, t Over Leven, waarin hij alle kennis bundelde.  



Dankjewel tOverlevenaar Hugo voor deze kerstblog, fijne feestdagen iedereen!

 

Informeren, of (ideologisch) (dood)zwijgen?

 

Een gast-blogje op de Zelfvoorzieningsbijbel van Karolien… waarom niet. We zijn met dezelfde dingen bezig. Dat kan elkaar alleen maar versterken. 

Ik denk gewoonlijk dat ik alles al wel gezegd geschreven heb. Soms ook dingen waarover ik twijfelde… zou ik…? Niet?

 

Ik heb nog eens teruggekeken op de website welke artikels het meest werden gelezen. En ja, nog altijd, hoog in de top-10: 

4.           Hoe kan je een boom kapot maken?

 

Hoewel de tekst pas een paar jaar na de start van de site is opgenomen, schoot ie als een raket omhoog. Toen ik het later merkte, begreep ik het niet. Waren er zoveel bomenhaters? Zoveel grommelende buren die de bladverliezende boom van een buur graag en bij voorkeur stiekem om zeep wilden helpen? Toen ik het artikel schreef ging ik uit van een gangbare redenering: het is een veelgebruikte zoekterm, dus er is behoefte aan correcte informatie. Wie zoekt zal de info toch wel vinden, indien niet op ‘t-Over-leven, dan op een andere webplek. Veel op fora gesuggereerde oplossingen bleken zelfs gevaarlijk, en niet werkzaam. Gaten boren en vullen met stookolie, met pesticiden, zoutzuur… Er zijn nogal wat venijnige mensen.

 

Ik heb lang getwijfeld: het artikel wel of niet wissen? Begrijpen die mensen wel hoe nuttig en nodig bomen zijn? Aan de andere kant worden exoten in natuurgebieden ook wel zo goed mogelijk bestreden. 

Zoals ook in geval van als wapen bruikbare dingen vaak gesteld wordt: niet de techniek of de tools zijn gevaarlijk, wel het -juiste of foute- gebruik. En dat is afhankelijk van de gebruiker en zijn/haar intenties.

 

Uiteindelijk heb ik de info aangevuld met een nog iets ruimere tekst over ‘Het nut van bomen’. In de hoop dat die het kapotmaken ervan een beetje overstemt, en ijverige, moordzuchtige zoekers tot andere inzichten kan brengen.

 

Die zelfcensuur heeft er ook voor gezorgd dat ik wel schreef over het kweken van zowat alle nuttige gewassen op onze breedtegraad, maar ik vond tabak taboe. Terwijl het kweken en gebruiken ervan voor sommigen levensnoodzakelijk lijkt. Na +10 jaar twijfelen, ga ik het toch in de volgende editie van het boek opnemen. Ook wel met wat omkadering. Want ik vind jezelf afhankelijk maken van nicotine nog veel erger dan afhangen van een elektriciteitsnet, waternet of worldwide net. En dat laatste leert ons dan weer dat dit eeuwenoude vergif ook al even lang een genotsmiddel (en medicijn) is. 

Ik zal in de rand van het artikel dus zeker nog wel gaan kankeren over vies-peuken.

 

Voor wie bomen het leven wil schenken, heeft Hugo veel tips:

 

-Hoe maak je zaadbommen?

 
 
 

-Suggereer zelf boomplantplekken in je gemeente aan het bestuur via deze link 

 

-Je kan ook een boom adopteren, bv bij Ecotree

 

-Je kan lid worden van Natuurpunt of je kan een gift doen aan Natuurpunt: zij willen Bos voor Iedereen


-Bij minitree en geefeenboompje kan je een (gepersonaliseerde) geboorteboom als kraamcadeau geven!


-Of geef het ultieme kerstcadeau: een boom voor onder de kerstboom! Het kan o.a. bij ecotree, bosplus, kadoboom, en treesforall.




maandag 19 december 2022

Zelf Gefermenteerde Vegan Smeerkaas Maken en Persen Plus Meer Vegan Kaas en Kaaspers Ideeën en Tips en Trucs

Zelf Gefermenteerde Vegan (Smeer) Kaas Maken en Persen Plus Meer Vegan Kaas en Kaaspers Ideeën en Tips en Trucs

Vegan kaas maakt momenteel een enorme revolutie door! Allerlei bedrijven werken naarstig aan nieuwe technieken en methodes om die kaassmaak te creëren zonder dierlijke ingrediënten, zelfs het bekende Babybel heeft nu een vegan kaasje, in een groene verpakking!!!
 
De nieuwste vegan kaasmakerij technieken zijn misschien niet voor iedereen weggelegd, maar dat weerhoudt er ons niet van om thuis te experimenteren!
 
Een tijd geleden kreeg ik van een vriendin een oude set om kaas mee te maken. Ze had het setje -- een pers, het boek -- een echte klassieker in het genre -- 'Kaas je Kaasje', twee Delfts Blauwe kommetjes met deksel en gaatjes in om kaas te persen, kaasdoek, thermometer, etc etc -- gevonden tijdens het opruimen van de zolder. Ideaal om mee te experimenteren!
Ik ben nooit een fervent kaaseetster geweest, maar nu vond ik de tijd rijp om toch eens zelf kaas te maken, en vooral om de pers te proberen, want die - lees vooral verder - kan je nog voor andere vegan doeleinden gebruiken!
 
Opmerking 1:
 
Tijdens het experimenteren en opzoeken kwam ik veel meer info en ideeën tegen dan ik tevoren had gedacht -- altijd geweldig leuk -- maar daardoor is dit wel een lang artikel geworden. Beginnende èn ervaren vegan kaasmaker, ik denk en hoop dat jullie hieronder allebei bruikbare info gaan vinden!

Opmerking 2: 
 
Zelf gefermenteerde Vegan (smeer)kaas smaakt niet krak hetzelfde als 'the real thing' vind ik, maar het smaakt wel kazig, en lekker, en het is gefermenteerd. Ook smaken mijn eigen probeersels (nog) niet zoals commerciële vegan kazen zoals die (superoverheerlijk lekkere) van bv Omage, maar ik vermoed dat je met de juiste aangekochte ferment startculturen wel ver kan geraken. Startculturen vind je bv bij:
 
Waar kan je allemaal vegan (smeer) kaas van maken?

Je hoeft niet per sé met geweekte en gemixte cashewnoten te werken, al vormt cashew een ideale basis, want ze smaken romig en neutraal.
 
Je kan ook vegan kaas maken met:
 
Andere Noten, Zaden en Pitten:

-pecannoten

-amandelen

-hazelnoten

-brasilnoten

-walnoot

-pinda

-als je veel geld hebt: macadamia en/of pijnboompit

-een mengeling van noten en zaden

-zonnebloempitjes

-hennepzaadjes

-sesamzaadjes

-pompoenpit

Je kan ook nog een stap verder gaan door alle bovengenoemde noten, pitten en zaden te laten kiemen, en ze daarna te blenden met een startcultuur. 

=>In dit verband kan je NOG een stap verder gaan en gekiemde noten mengen met gefermenteerde melk, of vegan yoghurt, of met kefir, zoals bij dit heel erg interessante recept dat fermenteerguru Sandor Katz de lekkerste vegan kaas ooit noemt.  

Kaaspers met kaaspotje en gewichtje (een blik rode bonen :)

Maar ook met Groenten en vertrekkende van tofu of van plantaardige melk kan je vegan kaas maken:

-bloemkool en pastinaak -- zou moeten lukken volgens hetzelfde procédé dat ik hieronder uitleg, maar ik heb zelf het nog niet uitgetest. Wel worden zowel bloemkool als pastinaak al lang gebruikt om (gekookte) vegan kaassauzen mee te maken. En er zijn al bedrijven bezig met bloemkool/hennepzaad vegan kaas!

-tofu: hier vind je een recept met gefermenteerde tofu!

-plantaardige melk: je kan gefermenteerde vegan kaas maken van geweekte en vervolgens gepureerde noten plus een fermenteerstarter (zoals probiotica capsules), dus in principe moet je ook vegan kaas kunnen maken van gefermenteerde plantaardige melken allerhande: havermelk, kokosmelk, zie dit recept voor een kokosmelkkaas, sojamelk (gefermenteerde tofu is ook een basis voor kaas), ...

-aardappel: zowel gewone als zoete aardappel, gekookt en gepureerd (voeg dan eventueel kokosvet en een verdikkings/bindmiddel zoals arrowroot toe, en een startcultuur zoals kefir, zie bv dit recept voor aardappelkaas, en dit recept voor zoete aardappelkaas (mooi kleurtje!)

-witte bonen: zie bv dit recept

-kikkererwtenmeel, zie bv dit recept

-van kefir: check dit recept voor kefirkaas, en kom meer te weten over kefir en kefirtoepassingen hier

Welke startculturen kan je allemaal gebruiken om je kaas te fermenteren?

-pekelvocht van augurken

-azijn, vb appelazijn, rode wijnazijn, ...

-vocht van zuurkool, kimchi, of gelijk welke andere gefermenteerde groenten

-kombucha

-kefir

-miso

-yoghurt

-probiotica capsules

-rejuvelac

Welke smaken kan je achteraf toevoegen aan je smeerkaas? (kies zelf combinaties die je lekker vindt en voeg toe naar smaak) 

Hartige Smaken:

-lookpoeder

-uipoeder

-citroen 

-kurkuma

-gember

-gistvlok

-dille

-venkel

-dragon

-basilicum

-karwij

-anijs

-fenegriek 

-brandnetelpoeder

-bieslook

-balsamico azijn of nog andere azijn

-olijven

-kappertjes, (ook zelfgemaakte, zoals bv vlierbeskappertjes of paardenbloemkappertjes)

-hele noten of stukjes noot  

-tijm

-peterselie

-kervel

-dragon

-provencaalse kruiden

-komijn

-peper

-gerookte paprika

-gedroogde abrikoos in stukjes of pruim of zelf gedroogde rozenbottel

-gedroogde tomaten

-pepertjes

-paddenstoel (poeder) 

Welke zoete smaken kan je achteraf aan je smeerkaas toevoegen?

Ik vond als kind chocolade smeerkaas best lekker: smeuïg, romig, en dan die korreltjes (in Nederland muizenstrontjes genoemd) erbovenop: njam!

-aardbei

-rozijnen

-kaneel

-framboos

-vanille

-cacao: chocolade smeerkaas bestaat al, maar nog niet in vegan versie. Lekker met korreltjes erop! Voeg een zoetmiddel toe, cacaoboter en cacaopoeder, eventueel nog wat olie.


Hoe maak je je eigen gefermenteerde vegan kaas?

Nodig:

-een kopje van het basisvoedsel waarmee je kaas gaat maken, ik koos voor het meest gangbare als eerste experiment: cashewnoten

-water om in te weken plus weekkom

-blender of mixer en mixpot

-zeef of vergiet

-water of vegan melk

-3 à 4 el startcultuur (ik nam azijn-pekelvocht van zelf ingemaakte augurken)

-glazen pot met deksel 

-smaakmakers voor achteraf (kies uit de lijst) -- ik koos voor heel erg klassieke: het sap van een halve citroen, 1 el edelgist, zout

-kaasdoek

-kaaspers met kommetje met gaatjes in en opvangbakje, OF: neem een kom en zet er een vergiet boven, in het vergiet leg je je in kaasdoek gerolde te persen kaas, en bovenop de kaas leg je een gewicht. De kom vangt het vocht op.

-een warme plek voor het fermentatieproces

-daarna een koude plek om de kaas langzaam te laten rijpen

Hoe maak je het?

1.Je weekt de noten minstens 12 uur. (of je kookt je aardappelen, of je groenten, ...)

2.Giet de noten af mbv een zeef.

3.Doe ze in een blender of mix in een mixpot, samen met je startcultuur. Mijn ervaring is dat de noten heel erg glad gemixt moeten zijn, dus voeg eventueel water, nog meer startcultuur, of vegan melk toe. 

4.Doe deze mix in een glazen pot.

5.Zet het deksel er losjes op zodat er lucht bij kan maar geen insecten.

6.Zet op een warme plaats en laat drie dagen fermenteren.

7.Vertrouw op je neus: het moet zurig en gefermenteerd ruiken, niet slecht of schimmelig.

8.Nu meng je deze gefermenteerde massa met smaakmakers naar keuze (ik koos voor citroensap, gistvlok, zout).

9.Schep de massa in een kaasdoek.

10.Leg de kaasdoek in een vergiet dat je boven een kom zet, en plaats er een gewicht op, OF: gebruik een kaaskommetje met gaatjes in, zet er een opvangbakje of schaaltje onder, plaats eventueel een opgerolde handdoek op het deksel zodat de pers kan persen, en plaats in de pers. Hang een gewichtje aan de pers (ik koos voor een blik rode bonen :)

11.Pers je kaas minstens 1 nacht (12 uur). Ik moest de pers nog leren kennen en deed het eerst fout, waardoor mijn kaas langer fermenteerde voor hij geperst werd.

12.Je kaas is nu samengeperst tot een smeerbaar geheel. Dit kan je nu in een afsluitbaar bakje doen en koel bewaren: dan rijpt de kaas langzaamaan nog verder. 

13.Je kan de kaas eventueel ook nog een 'coating' geven: een soort jasje van smaakmakers.

Waar kan je je vegan kaas mee coaten?

-met verse kruiden, zoals gesnipperde bieslook

-met gedroogde kruiden, zoals provencaalse kruiden

-met gedroogde kruidenmixen, zoals met komijnzaadjes, lookpoeder, zwarte peper, ... 

-met sesamzaadjes 

Tot slot: voor welke vegan gerechten kan je een kaaspers nog allemaal gebruiken?

-om tofu (al dan niet zelfgemaakte) mee te persen

-om leafu, leaf curd oftewel groene tofu mee te maken (dit is tofu gemaakt van groene planten, lees hier voor een uitgebreide uitleg en hoe je zelf leafu kan maken)

Maak jij je eigen vegan kaas?

 


 

 


zondag 11 december 2022

Product Bespreking: de enige echte Kelly Kettle, ingenieuze waterketel zonder gas of elektriciteit

Product Bespreking: de enige echte Kelly Kettle, ingenieuze waterketel zonder gas of elektriciteit*

*Ik kreeg de Scout Kelly Kettle toegestuurd vanuit Ierland: ik geef je hier mijn eerlijke mening.

Wat is een Kelly Ketel?

Lang geleden bedacht visser Patrick Kelly tijdens een kampeertrip het ingenieuze ontwerp voor de snelste waterketel ooit, en sindsdien voert de familie Kelly al vier generaties lang wereldwijd hun beroemde ketels uit.

Met deze lichtgewicht roestvrij stalen waterkoker kan je, eens je het procedé onder de knie hebt, in minder dan vijf minuten tijd water koken: enkel met behulp van sprokkelhout of klein brandbaar materiaal. 

Hoe komt het dat water zo snel opwarmt met een Kelly Ketel?

1.De Kelly Ketel past op een klein metalen potje met een gat erin (om de wind door te laten en het vuur aan te wakkeren): het onderstel. Doordat het vuur rechtstreeks onder de Kelly Ketel zit, en door zijn brede schouw, is het water in een wip warm. 

Hier zie je de vlam door de brede schouw uitkomen: ga nooit boven de Ketel hangen! In het kleine potje onder de ketel, het onderstel, brandt het vuurtje.

2.Met gesprokkelde takjes, twijgjes, blaadjes of dennennaalden bouw je een klein vuurtje in het onderstel: je hebt enkel klein brandbaar materiaal nodig, en je werkt met de wind mee. 


Onze hond kijkt naar onze gesprokkelde houtjes...

3.Je vult de ketel met water: dat komt terecht aan weerszijden van een grote, brede schouw, waardoor het bijzonder snel opwarmt, èn kan je heel makkelijk bijstoken. 


Onze peuter vult heel nauwgezet de ketel met koud water...

Je hebt dus:

-geen gas nodig

-geen elektriciteit nodig

-geen groot laaiend vuur

Een mini vuurtje, in het opzetstuk dat onder de ketel past, volstaat. Elk soort brandbaar materiaal volstaat: twijgjes, takjes, dennenappels, droge blaadjes, rijshout, ...

Kopjes die we met tondel vulden; droge maïsbladeren en distelzaadjes uit de tuin...

Waar kan je een Kelly Kettle gebruiken?

-tijdens kampeertrips

-in je tuin

-of op je terras

-bij een kampvuur

-als je met de camper, de van, of al liftend of trekkend of fietsend op reis bent

-tijdens een picknick

-of tijdens een familie uitje 

Waarom gebruik je een Kelly Ketel

Als je snel en efficiënt water op wil warmen voor:

-thee en soep

-om gedroogd eten in te laten wellen, bv tijdens lange voettochten als je weinig gewicht wil meedragen

-om snel water te koken opdat het drinkbaar wordt: voor waterzuivering

-om mee te koken in het algemeen

-om jezelf of je haar mee te wassen

-in noodgevallen (bv als de electriciteit uitvalt)

Onze bevindingen over de Kelly Kettle:

Wij testten de ketel uit op een mooie herfstdag in onze tuin. We wilden eens checken of het ons zou lukken om, naast een gezellig vuurtje te stoken, snel water op te warmen voor een bucket shower (zie ook drie ongebruikelijke manieren om te besparen om meer te weten te komen over de bucket shower). 

Grote en kleine mannen: altijd dol op 'vuurtje stook'...

Mijn eerlijke mening: 

...voor mij is het een leerproces om een vuurtje te stoken: ik ben geen vuurmens. Maar dit vuurtje vond ik behapbaar. Ik vond het fijn dat ik er geen boomstronken voor moest klieven of een heel vuur voor moest opbouwen en zware blokken moest versleuren. Ik keek gewoon wat er aan droge twijgjes of takjes te vinden was. 

Ik vond niet dat het vuur 123 in gang was, maar zoals gezegd ben ik geen vuurmens. Ik denk dat ik dit na een aantal keer heel vlot zal kunnen, en dat is fijn. 

Ik vind dit een aanwinst voor als we gaan kamperen, op natuur uitstap gaan, voor feestjes bij het kampvuur, en eigenlijk ben ik ook blij dat we deze ketel nu in huis hebben, voor noodgevallen. 

Onze hond overschouwt het hele proces...

Heel handig vind ik:

-het stoomfluitje, dat je net als bij een fluitketeltje laat weten wanneer het water het kookpunt heeft bereikt

-het lichte gewicht van de ketel

-de grote schouw in het midden: dit is een gat waar je brandstof (dennennaalden, twijgjes, etc) in kan gooien eens je vuurtje op gang is getrokken. 

-het houten handvat, waarmee je de ketel veilig van het onderstel en het vuurtje eronder kan tillen. Wij hadden wel nog een ovenhandschoen in de buurt liggen om het water mee in een emmer te gieten.

-het opbergzakje dat erbij geleverd wordt: zo komen er geen roetvlekken op ander materiaal dat je meeneemt. 


Iedereen gezellig rond de ketel!

Hoe gebruik je een Kelly Ketel?

Nodig:

-klein brandbaar materiaal

-een veilige ondergrond (wij maakten gewoon een vuurtje op onze oprit)

-optioneel: een nieuwsgierige peuter die kan sprokkelen en water gieten -- hou uiteraard het kleintje, èn optionele nieuwsgierige honden, altijd in het oog!!!

-optioneel (diende voor onze bucket shower): twee emmers. Een emmer met koud water, om in de ketel te gieten, en een tweede om het verwarmde water in te gieten.

-klein kannetje

-optioneel, wij vonden het wel zo handig: een keukenhanddoek of keukenhandschoen

-wat krantenpapier (ik ben een absolute vuurmaakleek)

-lucifers of aansteker

Vuurtje aanwakkeren...

Hoe doe je het?

1.Verzamel en sprokkel takjes, twijgjes, droge blaadjes, tondel, ...

Wij verzamelden ook brandbaar pluis van distels (is prima tondelmateriaal, zie ook distels in je tuin, doen of niet?) in kopjes. 

2.Breek eventueel de takjes zodat ze in het onderstel passen. Stap 1 en 2 vonden zowel mijn peuter als hond geweldig!

3.Bouw een vuurtje in het kleine onderstel.

4.Zorg ervoor dat je vuur met de wind mee staat.

5.Vul je Kelly Ketel met water of laat je peuter dat doen (met water gieten, zijn dag was he-le-maal geslaagd!) -- niet TE vol gieten.

6.Steek wat papier of tondel in brand, zorg ervoor dat zowel peuter als hond een veilige afstand bewaren. 

7.Stook je vuurtje.

8.Eens het goed brandt, zet de Ketel erop, met de stoomfluitdop erop, zodat je hoort wanneer het water kookt.

9.Blijf het vuur voeden door de brede schouw. Ga er nooit rechtstreeks boven hangen, want als het vuur een keer op gang is, komen de vlammen door de schouw!

10.Als de fluit klinkt, doe je keukenhandschoenen aan, pak je voorzichtig de houten hendel op, til je ketel van het vuur, giet het kokende water in je emmer.

11.Geniet nog van het minivuurtje zonder ketel, of doof het met koud water.

12.Laat alles afkoelen.

13.Ga 'douchen'! 

De enige echte Kelly Kettle!


zondag 4 december 2022

Interview 'Het goede leven/Hack the system' door Villa Vanzelf!

Interview 'Het goede leven/Hack the system' door Villa Vanzelf!

Bij Villa Vanzelf, de site voor duurzaam leven, inspiratie en natuur ervaren, starten ze een nieuwe reeks:

 ‘Het goede leven / hack the system’, waarin gewone en tegelijk bijzondere mensen vertellen wat voor hen ‘het goede leven’ is en hoe ze zich losmaken van de dwingende normen van een door hyperkapitalisme gedomineerde samenleving

Ennnn... de Zelfvoorzieningsbijbel mag de spits afbijten! 

Hieronder vind je het volledige interview:

http://www.villavanzelf.org/kleine-gelukjes-vegan-banofee-en-warm-water-uit-de-kraan/

Bedankt Villa Vanzelf, ik kijk er heel erg naar uit om de volgende interviewees te lezen!!


zondag 27 november 2022

Boekbespreking: In het Wild Geplukt, Lieve Galle, Uitgeverij Sterck & De Vreese

Boekbespreking: In het Wild Geplukt, Lieve Galle, Uitgeverij Sterck & De Vreese

Zelfvertrouwen en ik, dat is een beetje een dingetje. Eigenlijk heb ik deze blog, De Zelfvoorzieningsbijbel, nooit echt serieus genomen. Ik ging er altijd van uit, dat niemand zou lezen wat ik hier schreef. Toch bleef ik teksten posten: enerzijds omdat ik schrijven èn experimenteren in huis, tuin en keuken leuk vind, anderzijds in de hoop dat iemand, misschien, iets aan de info heeft.

Het was dus met enige schroom dat ik Lieve Galle, een Wildplukster met ervaring -- zie haar mooie site Wild Plant Forager, om een recensie exemplaar van haar boek In Het Wild Geplukt vroeg - om te bespreken op mijn blogje.

Je kan je mijn verbazing en vreugde indenken toen ik Lieves lieve antwoord kreeg: 'Het zou me een eer zijn, want ik volg je blog al jaren!'

En toen ik het boek in de bus kreeg, en de mooie opdracht 'Volg je wilde hart' las, kwam die echt binnen. Want dat doe ik, met deze teksten, of iemand ze nu leest of niet: ik volg mijn wilde hart. Dit is wat ik echt graag doe: schrijven, koken, experimenteren, ideeën uitwerken, creëren, en ervaringen delen.

Ik ga weer meer tijd steken in deze blog! Als je wil, kan je je bovenaan inschrijven voor De Zelfvoorzieningsbijbel nieuwsbrief, en ik sta nu ook op instagram: @dezelfvoorzieningsbijbel

Tot daar het stuk over zelfvertrouwen en je wilde hart volgen, nu komt de boekbespreking! Hoewel ik dit boek opgestuurd kreeg, geef ik je mijn eerlijke mening.

Boekbespreking: In het Wild Geplukt, Lieve Galle, Uitgeverij Sterck & De Vreese

Het is zo hartverwarmend en mooi om, telkens opnieuw, te merken hoezeer de natuur ons blijft inspireren. Zelfs als je een ervaren wildplukker bent: je kan nog altijd zo veel bijleren! 

 Ik viel van de ene verbazing in de andere, tijdens het lezen van dit boek. Ik vind In Het Wild Geplukt heel erg de moeite waard:

            Niet alleen vanwege de vele interessante weetjes rond wilde planten, zoals (en ik noem er hier slechts enkele uit het boek):

-dat weegbree 12.000 jaar geleden al gegeten werd, en dat weegbree bloemknopjes als champignon smaken!

-dat bijvoet in Korea en in Japan in zoetigheden verwerkt wordt!

-dat je het sap van veldzuring als een lokaal alternatief voor citroensap kan gebruiken, en dat het ook heel dorstlessend werkt in zelfgebrouwen limonades!

-dat je de zaden van melganzevoet zou kunnen poffen, net als quinoa of gierst!

-dat de bloempjes van het knopkruid naar kokos smaken!

        ...Maar ook omwille van de stemmige foto's, zoals bv deze van het Botanisch Water:


        ...En zeker omwille van de originele, creatieve recepten -- wat dacht je bv van:

-paars appelsap (gekleurd met kaasjeskruidbloemen)

-wilde limonades

-groen ijs! Ik dacht echt dat ik bij mijn post over Nice Cream zelf maken zowat alle bestaande smaken had genoemd, maar aan het toevoegen van wildpluk planten: daar was ik niet opgekomen!

-sportdrank met rode klaver

-brandnetelgomasio

        ...Omwille van het mooie taalgebruik, de fijngevoelige verhalen rond wilde planten, en de interessante inhoud tout court:

 -Wildplukken zit in ons DNA: onze voorouders deden het vroeger en voor ons vandaag vervult het een instinctieve gewoonte

-Wilde planten vormen de missing link in ons moderne voedingspatroon. Ze zijn nooit veredeld, ze zijn enorm sterk, ze groeien overal, ze bevatten zeer veel voedingsstoffen, en ze zijn voor iedereen beschikbaar, want gratis. 

-Het eten van Wilde planten is SUBVERSIEF! Een filosofie die aansluit bij die van fermenteerkoning Sandor Katz: zelf je voedsel verbouwen en het fermenteren -- en ook zelf je voedsel plukken -- is een revolutionaire daad. Door in je eigen lokale voedsel te voorzien en door te fermenteren creëer je daadwerkelijk een eigen cultuur, een eigen stem. Je bent dan onafhankelijk van pesticiden, vervuilend transport, en van verpakking.

        ...En tenslotte omwille van het heel erg aangename praktische advies om met één à twee wilde planten per keer te beginnen. Slow Wildplukken: laat je niet overweldigen door het aanbod aan planten en aan recepten, maar begin langzaam. Leer planten echt kennen, eentje per keer.  

Lieve Galle lijkt me een heel gelukkig mens te zijn, met de mooiste job ter wereld. Naast de talloze workshops, de wildpluk jaaropleiding -- de kennis delen en het samen planten ontdekken -- vervult ze met dit boek haar missie: om mensen weer te verbinden -- met de wilde planten, met de dieren, met de wilde natuur, met elkaar, en met onze eigen wilde natuur. 

Dankjewel Lieve voor dit fantastische boek, dat me allerlei ideeën opleverde. 

En aan alle wilde lezers hier: Volg jullie wilde hart!