Boekbespreking: Hoe word je met gemak een superweldoener, Stijn Bruers

Iedereen kan makkelijk een superheld zijn

Die titel: Heel Simpel 100 Keer Beter trekt meteen de aandacht. En omdat ik Stijn Bruers een beetje ken -- héél lang geleden nodigde ik hem uit om over Sea Shepherd, activisme en veganisme te komen praten in het legendarische kraakpand Villa Squattus Dei -- vroeg ik hem of ik zijn boek mocht bespreken.

Wil je een morele topprestatie leveren? Stijn belooft zijn lezers dat je met zijn boek -- wetenschappelijk onderbouwd -- 100 keer meer impact kan hebben dan tevoren!

Het geld dat je aan goede doelen geeft beter doen renderen

Vermoedelijk geef ook jij, net als ik, wel eens geld aan goede doelen. In mijn gezin zijn we lid van:

1.Proveg, omdat we een wereld zonder dierenleed willen

2.Velt vzw, omdat we een wereld en voedsel zonder gif willen

3.Natuurpunt, omdat we het belangrijk vinden dat er grote stukken wilde natuur blijven

4.Een lokaal duurzaam activistisch infoblad, omdat we het belangrijk vinden om lokaal actie te voeren voor een betere wereld

5.Een vzw die herdenkingen (W.O. II) organiseert, omdat we willen dat mensen beseffen hoe gevaarlijk fascisme is.

6.We kopen biologisch vegan eten, èn biologisch vegan hondenvoer: dit beschouwen wij als doneren aan goede doelen en investeren in een betere wereld.

Mooie quote uit Stijns boek:




Doneren aan goede doelen is als het kopen van een betere wereld!

We doneren geld aan deze verenigingen en in het verleden heb ik vrijwilligerswerk gedaan voor Proveg en voor de herdenkings-VZW. Ook doe ik vrijwilligerswerk als taalcoach.

Vrijwilligerswerk doen voelt goed, en lid zijn van die organisaties ook, maar, zoals Bruers stelt: Geld geven aan een goed doel is niet hetzelfde als echt, zelf, een leven redden.

Bovendien hebben wij niet gigantisch veel geld (zie Rondkomen met een beperkt budget).

Als je met het geld dat je opzij zet voor goede doelen echt impact wil hebben, zegt Stijn, moet je naast effectief doneren ook "goede voeding" eten: gezonde voeding waarvan de productie zo weinig mogelijk schade veroorzaakt en geen rechten schendt.

Vervolgens gaat hij die twee stellingen uitgebreid en helder uitleggen en onderbouwen met tal van voorbeelden en informatie.

Sommige goede doelen hebben véél meer impact dan andere

Bij Doneer Effectief voor Nederland en Effectief Geven voor België kan je in detail nalezen wat nu precies de beste goede doelen zijn met de meeste impact, voor datgene wat jij het allerbelangrijkste vindt.

Wist je dat er een 10% club bestaat? Hun leden doneren tien procent van hun inkomen aan goede doelen.

Doorheen zijn boek biedt Stijn je allerlei gedachte-experimenten aan -- een soort van filosofische vraagstuk oefeningen -- evenals berekeningen om te bepalen wat nu het allereffectiefst is als je goed wil doen.

Bijvoorbeeld: "In België een leven redden kost 10.000euro, in een arm land een leven redden kost 100 euro."

Ik haal die zin hier uit zijn context, maar deze stelling legt Bruers stap voor stap helder uit.

Ik moet toegeven: ik ben niet zo wiskundig aangelegd (ik druk me heel erg eufemistisch uit, hier), en ik vond het aanvankelijk niet makkelijk om in al die berekeningen mee te gaan.

Wel vond ik het heel interessant: ik ben het niet gewend om zo rationeel over 'goed doen' na te denken. Het vroeg een echte mindshift van me. Totdat... ik me herinnerde hoe ik me in India voelde, toen ik daar (lang, solo) op reis was.

Rationeel zijn in India

In India kom je zo ongelofelijk veel zichtbare ellende en miserie tegen op straat dat het overweldigend is. Ik herinner me met name de twee blootsvoetse kinderen met dikke waterbuiken die aan mijn mouw kwamen trekken. Ik gaf zulke kinderen vaak voedsel (fruit), maar geen geld. Je hoort in India verhalen over kinderen die door hun (verslaafde) ouders worden ingezet om te bedelen, zelfs over bedelaar-maffia's, die mensen expres verminken om 'op te brengen' op straat. Het mooie, indringende boek A Fine Balance van Rohinton Mistry gaat hier over, bijvoorbeeld.

Ik wist nooit goed wat te doen met het leger aan bedelaars in India: zelfs al had ik veel geld (en dat had ik niet: ik backpackte heel erg low budget doorheen Azië), dan nog zou ik niet elke bedelende Indiër hebben kunnen helpen. Het waren er te veel. Het is erg confronterend, als er een hele groep mensen aan je mouw trekt en om roepies smeekt.

Ik kwam in India tot de conclusie: ik kan niet aan iedereen geld geven. Het is beter om aan een organisatie te schenken. Of om vrijwilligerswerk te doen.

Dat inzicht hielp me om te kunnen omgaan met de schrijnende armoede daarginds.

De toekomst is plantaardig

Als je een superweldoener wil worden, eet je best plantaardig. Bruers geeft voorbeelden van vragen die je kan stellen aan mensen die nog vlees of zuivel eten, zonder te oordelen en zonder de intentie die persoon te overtuigen.

Het aantal veganisten lijkt anno 2026 -- zelfs na jaren van activisme, info campagnes en bewijs dat plantaardig simpelweg beter is -- te blijven hangen op een paar procent van de bevolking: dat is iets dat ik met pijn in het hart probeer te aanvaarden. Zelfs na alle vormen van actievoeren lijken mensen amper te beseffen dat ze gigantisch veel dierenleed (en klimaatopwarming, etc) kunnen stoppen, simpelweg door geen dierlijke ingrediënten meer te eten. Misschien hebben ze geen tijd, of zijn ze niet geïnteresseerd? Wie het weet mag het zeggen.

We moeten het dus anders aanpakken. En dat kan, zegt Stijn, via het veganmodernisme: door technologische innovatie zullen we anders aan landbouw gaan doen, en uiteindelijk zullen we geen dieren meer "nodig" hebben (we gebruiken dieren voornamelijk voor voeding).

Geweldige quote:
"Dierlijke voedingsproducten (vlees, zuivel, eieren, vis, garnalen, enzovoort) dragen sterk bij aan dierenleed, klimaatopwarming, ontbossing, vermesting en verzuring van water en natuurgebie- den, luchtvervuiling, bacteriële antibioticaresistentie, virale infectieziektes, vroegtijdige sterfgevallen, hart- en vaatziektes, kankers en diabetes. Ken je een ander product dat zoveel problemen veroorzaakt?"

Stijn noemt de moderne veeteelt het allergrootste probleem op aarde.

Maar de toekomst is sowieso plantaardig, schrijft hij: "We hebben dieren helemaal niet meer nodig voor een gezonde voeding en een duurzame landbouw. En dus zullen de nadelen van het gebruik van dieren de bovenhand halen."

Kweekvlees

Een voorbeeld van zo'n technologische innovatie, is kweekvlees. Investeren in kweekvlees heel erg effectief om dierenleed te verminderen èn om de klimaatuitstoot te verminderen. Ik ben geen filosoof en ik ga de uitleg hier niet samenvatten, maar ik kan wel zeggen dat het heel logisch en overtuigend klinkt. En het biedt hoop!

Verticale landbouw

Onze openlucht landbouw is op allerlei vlakken totaal inefficiënt en enorm energieverslindend. Een oplossing: verticale overdekte landbouw!
Minder ontbossing, minder land nodig, efficiënt gebruik van water -en zonne energie, en amper transportvervuiling.
Wist je dat er al bedrijven bestaan die eiwitten produceren via lucht? Check Air Protein! In het boek vind je nog veel andere voorbeelden van dit soort hoopgevende initiatieven.
Er loopt veel onderzoek naar verticale overdekte landbouw: we kunnen dit onderzoek stimuleren door het te ondersteunen. Ook jij: elk bedrag telt, en helpt mee om van de wereld een betere plek te maken.

Conclusie: Goede voeding is diervrij.

Schrijf schrijf schrijf!

Naast wat je eet kan je, ook door te schrijven veel impact hebben en goed doen, zegt Stijn. Stuur regelmatig korte mails naar mensen met invloed (niet alleen ministers, maar ook bv restauranthouders) en vraag hen om werk te maken van, bv, de eiwittransitie.

"Een mail sturen kost weinig tijd, nog minder geld, het is relatief makkelijk en toch heeft het impact, zeker als je het met meerdere mensen samen doet."

Stijn geeft handige voorbeelden van personen met invloed in jouw buurt die je kan mailen, en waarover.

Petities tekenen heeft dus wel degelijk impact, en mails sturen ook.

Wat als influencers (letterlijk vertaald: personen met invloed) zoals Timothée Chalamet (met miljoenen fans) plantaardig eten zouden promoten en influence (invloed) met positieve gevolgen zouden hebben?

Wat als een weekblad met enorm veel lezers zoals Libelle plots zou aankondigen dat het vanaf nu alleen nog plantaardige recepten publiceert? Onlangs deed de Efteling exact dat: ze serveren vanaf nu volop plantaardige snacks in hun restaurants, en toen ze kritiek op die beslissing kregen, bleven ze erachter staan.

Het is heel makkelijk om -- vandaag nog! -- een mailtje te sturen naar libelle@libelle.be met het verzoek om meer vegan recepten.

Het lezen waard?

Ik vind Hoe word je met gemak een superweldoener een belangrijk, interessant en waardevol boek. Concrete handvaten om effectief goed te doen, heldere uitleg, massa's intrigerende denkstof, een droge humor in de stijl, en veel adressen en links naar organisaties met impact, zoals:

-Good Food Institute (gfi): een organisatie die diervrije voeding (plantaardige eiwitbronnen, cultuurvlees, melk zonder koe, ei zonder kip) promoot en ervoor zorgt dat die producten snel op de markt komen.

-80000 hours

Het enige wat ik miste, was info over van bank veranderen. Zelfs al doneer je niks aan goede doelen, dan nog kan je impact hebben met je bankkeuze: sommige banken investeren actief in goede doelen, anderen investeren eerder in meer leed, zoals wapens. Zie fairfin, hoe ethisch is jouw bank? voor meer info! Fairfin helpt je om makkelijk naar een betere bank over te stappen.

Spoiler Alert: twee controversiële eind standpunten

Stijn besluit met een controversieel hoofdstuk, als het ware een soort van zelftest om te checken hoe ruimdenkend je bent, en in hoeverre je bereid bent om je eigen waarden te onderzoeken. Wil je die test zelf ontdekken, stop dan NU met lezen en koop (of leen) een exemplaar van zijn boek.
Voor de nieuwsgierigen: hieronder verklap ik wat in het laatste hoofdstuk staat, omdat ik het bijzonder interessant vind.

Recent verscheen het boek De Ervaring Prooi te Zijn van eco-filosoof Val Plumwood... Zij beschrijft hoe ze in een natuurreservaat net niet door een enorme krokodil verorberd werd -- ze kon op tijd gered worden. Het is een ervaring die wij mensen niet vaak meer meemaken: opgegeten worden door een ander levend wezen. Als mensheid maken we er ons wel nog schuldig aan: velen onder ons eten andere levende wezens op.
En ook in de natuur zijn er nog dieren die andere dieren opeten. Net zoals je zelf niet graag door een ander dier zou gedood en opgepeuzeld worden, vinden dieren in de natuur het niet leuk om opgejaagd en verorberd te worden door een roofdier. De natuur is wreed, zegt men. Maar is al dat lijden noodzakelijk?

Dit probleem staat bekend als het Roofdierdilemma: "individuen worden opgeofferd om een ander individu mee te redden (voor een roofdier is vlees noodzakelijk om te overleven)."

Het controversiële: Stijn stelt, dat als we dit leed de wereld uit willen helpen, er een mogelijke oplossing bestaat: het herboviseren van roofdieren.

Mensen gaan vaak steigeren bij de suggestie dat we roofdieren zouden kunnen plantaardig maken: "Dat is niet natuurlijk!!" maar in de natuur bestaan veel soorten die ooit begonnen als carnivoor, en die geëvolueerd zijn naar herbivoor, bv de reuzenpanda: die eet nu bamboe.

Dit hoofdstuk veroorzaakte een klein schokje bij mij: niet van verontwaardiging, maar van openbaring. Ik herinner me dat ik als kind eens een kleurrijke folder van een of andere sekte zag. Op die flyer waren, in een realistische stijl, blije mensen getekend, die samen leefden met leeuwen, apen, koeien, paarden, enzovoort: een soort van idyllisch paradijs waar iedereen gelukkig is en in vrede met elkaar samenleeft. Ik vond het er mooi uitzien.
"Zo belachelijk," herinner ik me dat een (oudere) vriendin opmerkte over de tekening. "Alsof leeuwen zouden kunnen samenleven naast paarden! Hoe naïef, dat kan toch helemaal niet!"
De vriendin zei dat alles om aan te tonen hoe vreselijk ze de bewuste sekte vond. Zelf heb ik ook nooit veel opgehad met sektes of opdringerige religie-folders. Maar die gedachte is altijd blijven hangen als waarheid bij mij: dat leeuwen en paarden, vleeseters en planteneters, predatoren en herbivoren, nooit of te nimmer samen kunnen leven.

Door dit hoofdstuk te lezen, begreep ik ineens: het zou wèl kunnen! Maar dan zonder dwingend religieus gedachtegoed erachter.

Wat, oppert Stijn, als we predatoren ooit zouden kunnen herboviseren? Wat als de paradijselijke toekomst waarin niemand moet vrezen om opgegeten te worden door iemand anders wel mogelijk is?

In Schotland probeerden onderzoekers al om wilde marters voldaan en gelukkig te houden, met behulp van uitgedeeld voedsel, zodat ze geen behoefte meer hebben aan jagen, en de met uitsterven bedreigde vogels waar ze tevoren op joegen met rust lieten. Helaas voerden de wetenschappers de marters in dit onderzoek nog steeds met vlees (van herten).

Tijdens het lezen over het roofdierdilemma las ik 's avonds "Het Sleutelkruid" van Paul Biegel voor aan mijn zoon. Het is een van mijn lievelingsjeugdboeken. Ik vond het grappig om vast te stellen, dat ook in de koperen burcht van Koning Mansolein alle dieren in vrede samen leven. "Hier doet niemand iemand wat".

Wil je meer weten, bezoek dan de site van Herbivorize Predators: deze organisatie "gelooft dat alle soorten herbivoor zouden moeten zijn, omdat lijden universeel is en alle wezens het ervaren. Daarom onderzoeken ze manieren om de evolutie van voedingsstrategieën bij dieren te sturen."

Tenslotte

Om af te sluiten poneert Stijn dat ons allerdringendste probleem vandaag: niet de opwarming, niet de vleesindustrie, maar wel... onveilige AI is.


Filosoof Toby Ord "schat de kans op uitroeiing van de mensheid de komende eeuw op één op duizend door klimaatverandering en één op tien door onveilige ai.7" 


Tijd om allemaal op te komen voor veilige AI.

Meer lezen? Check de website van Stijn Bruers: https://stijnbruers.wordpress.com/

 

Deze tekst bevat affiliate links: klik je daarop en besluit je een aankoop te doen, dan verdien ik een kleine commissie zonder dat het jou meer kost: zo help je me om te blijven bloggen, bedankt alvast!