Boek Bespreking: Vegan Opvoeden Doe Je Zo, Stéphanie Van Damme

Nieuw Vegan Kookboek voor het Hele Gezin

Hoera, een nieuw kookboek over vegan eten met het hele gezin! 

Ik herinner mij de tijd dat een nieuw vegan kookboek een uitzondering was (zie deze review uit 2014: tegelijkertijd lang èn kort geleden). Er zijn ondertussen bibliotheken vol met vegan kookboeken, maar onderbouwde boeken specifiek over het vegan opvoeden van kinderen zijn nog steeds zeldzaam. 

Daarom ben ik dubbel zo blij met het nieuwe boek van Stépanie Van Damme: zij is mama van drie, overtuigd vegan, èn diëtiste!

Geruststellend voor Vegan Ouders

Als vegan mama maak ik me heel snel zorgen: zit er wel genoeg eiwit, calcium en ijzer in deze maaltijd? Heb ik de juiste combinaties gemaakt? Soms betrap ik mezelf erop dat ik stiekem gezonde dingen toevoeg aan het eten van mijn zoontje: ik wil echt niet dat hij iets tekort komt door de ethische keuzes die IK maak.

Wanneer ik Stephanies boek lees, word ik een beetje zen. Hier geen ingewikkelde combinatie schema's of ellenlange lijsten met supplementen en superfoods die je moèt toevoegen aan vegan eten voor je kinderen. 

Wat dan wel? 

No-nonsense aanpak, to the point uitleg, en makkeljke, evenwichtige maaltijden. 

Het is zo geruststellend te weten dat dit een vegan kookboek is van de hand van een diëtiste met jaren ervaring in haar praktijk Pure Living! Vroeger (ik spreek over tien jaar geleden) bekeken diëtistes je heel streng als je zei dat je je kind vegan opvoedt. Tegenwoordig schrijven diëtistes vegan kookboeken, die ze staven met heldere tabellen en cijfers: yaay! 

Ook geruststellend is hoe de schrijfster benadrukt dat perfectie passé is: je hoeft echt niet van de ene op de andere dag vegan te worden. Een vegan eetpatroon is een reis, een proces. 

Stéphanie zelf koos voor een vegan eetpatroon na het zien van de documentaire Our Daily Bread. De omschakeling naar plantaardig gebeurde geleidelijk, en dat is oké. Als vegan leer je nog elke dag bij. En onderweg besef je hoe je, net als een kind, stapje voor stapje groeit. 

Evenwicht 

Vegan eten is een keuze, het is onze keuze als ouders: dan wil je het goed doen. Je wil dat je kind gezond is, dat het niets tekort komt. 

Stéphanie benadrukt hoe vegan eten voor kinderen volwaardig en gezond, haalbaar en lekker kan zijn, als je je voorbereidt. 

Evenwicht is daarbij doorheen het hele boek het sleutelwoord.

Ook voor de wereld: Stephanie wil dat alles in balans is. 

Ervoor kiezen om plantaardig(er) te eten is een van de meest impactvolle keuzes die je kan maken voor de toekomst van de planeet.

Maar: perfectie is passé, je best doen is goed genoeg. Elke stap telt.

Terug naar de Essentie 

Als je een kind krijgt, moet je uitzoeken wat ècht telt, wat echt essentieel is, wat echt belangrijk is. 

Ik vind het prachtig hoe Stéphanie die levenswijsheid linkt aan de keuze voor een plantaardig eetpatroon. 

Ze vertelt in heldere lijnen - enkel het essentiële - over de vier belangrijke redenen om vegan te eten, redenen die je een houvast geven tijdens je zoek - en leerproces:

1.Vegan eten is gezond

 2.Vegan eten is beter voor de dieren

3.Vegan eten is beter voor het klimaat

4.Vegan eten is beter voor de voedselverdeling in de wereld.

Als ouders -- lees ik persoonlijk hieruit -- is het onze verantwoordelijkheid om goed voor onze kinderen èn voor onze aarde te zorgen. Ik denk daarbij altijd aan de slagzin van The Vegan Society op onze multivitaminedoosjes: 

One World. Many Lives. Our choice.  

 

 Een terecht trotse auteur: Stéphanie Van Damme - Vegan Opvoeden Doe je Zo!

Makkelijk, gezond betaalbaar en haalbaar

Stéphanie weet als mama van drie dat ouders (al of niet vegan) genoeg te doen hebben. 

Daarom werkt ze met pure ingrediënten en makkelijke maar smakelijke recepten. Elk ingrediënt dat een beetje 'anders' zou kunnen zijn voor de doorsnee kok (zoals gistvlokken en boekweitvlokken) krijgt een korte, duidelijke uitleg in een apart hoofdstukje Leer Nieuwe Ingrediënten Kennen. 

Naast praktische suggesties om zuivel, eieren en vlees te vervangen geeft Stéphanie je ook overzichtelijke tabellen per dag en per leeftijd met suggesties voor elk maaltijdmoment. Er zijn ook menu's voor weekdagen en weekends, tips voor moeilijke eters, en tips over de inhoud van je voorraadkast mee. 

Daarbovenop krijg je info rond de essentie aan echt handige apparaten en hulpmiddelen in de keuken, en over de week -en kooktabellen voor peulvruchten en granen. 

Klassiekers in een vegan jasje, met pro tips

In dit boek passeren no-nonsense, makkelijke en haalbare gezinsrecepten als vol-au-vegan, pizza, Mexicaanse wraps, en couscous de revue: klassiekers, maar dan geveganiseerd, voedzaam en lekker. Ik heb al veel vegan kookboeken gelezen en evergreens als hummus of vol-au-vegan hebben voor mij geen geheimen meer. 

Toch wist Stéphanie mij meermaals te verrassen met een aantal superleuke tips om de voedingswaarde van je gerechten te verhogen. Ik ga er hier slechts eentje (mijn persoonlijke favoriet) verklappen: voeg eens een eetlepel pure cacao aan je tomatensaus toe. Niemand die het merkt, en je hebt je doordeweekse spaghettisaus ineens veel ijzerrijker gemaakt! Om het je gemakkelijk te maken, link ik naar mijn persoonlijke favoriet: gezonde en heerlijke Pure Kakaw

Een toptip vind ik de broccoliwafels met venkelzaad: de ene week lust onze vijfjarige broccoli wèl, de andere... niet. Broccoli is een groente die heel veel calcium bevat, en die we ook daarom vaak op het menu willen zetten. Niet makkelijk als je kind dan "Bah, Broccoli" zingt! Het toeval wil dat hij wèl verzot is op venkelzaadjes: daar hebben we er heel veel van in onze tuin, en daar maken we veel leuke en lekkere dingetjes mee: lees Creatief met Venkelzaad en wat je allemaal met berenklauwzaden kan doen (geldt ook voor venkelzaadjes). 

Ik ben door de toegankelijke recepten van Stéphanie opnieuw gemotiveerd om allerlei gezond lekkers te gaan maken zoals geroosterde nootjes, polenta en zoute crackers, maar bovenal wil ik al die energierepen en energieballetjes uitproberen! 

Een foto uit het kookboek: diverse energieballetjes... 

Bij de ontbijtjes zien de haverkoeken met chocolade er heerlijk uit, en bij de desserts wil ik zeker uitproberen: de worteltaart, haver chocolade taart met pindakaas, speculaasmuffins en gepofte chocoladerijst.

Dit boek is perfect voor jou als je:

-een (vegan) ouder bent op zoek naar bevestiging en geruststelling: ja, je kan echt je kinderen gezond grootbrengen op een plantaardig dieet

-graag duidelijke informatie wil over voedingswaarden, bronnen van voedingsstoffen zoals ijzer, calcium, etc, en hoeveel jij en je kinderen van wat moet eten, waar het in zit, duidelijke combinaties 

-lekker, gezond, goedkoop en makkelijk wil koken voor je (vegan) gezin

-als je ecologisch(er) wil gaan leven

-als vegan koken nieuw voor je is, en je graag plantaardig(er) wil gaan eten 

-op zoek bent naar voedzame recepten voor je kinderen, je gezin, jezelf

-als je tips wil van een experte om je plantaardige maaltijden op een makkelijke manier nog gezonder te maken 

-als je dol bent op klassiekers zoals lasagne en pizza en je wil deze gezond en plantaardig leren bereiden 

Waar te verkrijgen?

Je kan Vegan Opvoeden Doe je Zo bestellen op https://www.mypureliving.be/ 

Het boek is ook verkrijgbaar bij volgende winkels

En je kan het ook in het Frans bestellen! 

Zomaar een dagje in Oktober...

7u-8u30: opstaan, hond uitlaten, heerlijke herfst en relatieve stilte

Om 7u krabt de hond aan de slaapkamerdeur, en tegelijkertijd wordt mijn zoontje wakker. Zondagochtend of geen zondagochtend, de hond wil haar wandeling en de jongen wil zijn ochtendknuffel. Ons ritueel: de hond mag even op bed springen voor een aaisessie. 

Buiten is het nog schemerdonker en vrij warm. De hond en ik stappen stevig door en ik geniet van de herfstpracht, en ook van het feit dat het zondag is waardoor ik niemand tegenkom. We wandelen door bos en veld. Een bos is natuurlijk nooit helemaal stil: ik hoor vogels, bladeren die in de wind ritselen en neerdwarrelen, droge bladeren die onder mijn schoenen knisperen, en af en toe een eikeltje of een beukennootje dat naar beneden valt en op de grond ketst. Die geluiden vind ik rustgevend en ik geniet van die natuurlijke 'stilte'. Ik erger me aan het feit dat het niet helemaal stil is, door het vliegtuiggeronk dat elke vijf minuten opnieuw weerklinkt. Schreef ik in 2018 nog dat ik elke ochtend 12 vliegtuigstrepen tel in de lucht ziet nooit meer blauw: in 2025 zijn het er eerder tegen de 50 aan. 

Ik passeer een zonnebloemenveld. Het doet me denken aan deze blog: ik koos een zonnebloem als logo. Ik hou enorm veel van zonnebloemen: zo prachtig! De zonnebloem in mijn logo staat voor de natuur, de seizoenen, voor vertragen, voor zelfvoorzienend leven dankzij de natuur. Alleen al die zonnebloem 'levert' ons zo enorm veel: schoonheid, kracht (uit 1 klein zaadje zo'n giga plant), voedsel voor bijen, hommels en andere insecten, pitten voor vogels, we kunnen de bladeren eten, de bloemen ook, de zaden natuurlijk: daar kan je zelfs olie uit winnen, je kan de zonnebloem als groenbemester zaaien, de bloemen ruiken heerlijk, naar zomer, en je kan er inkt en verf mee maken... In de tuin kan een zonnebloem ook nog eens als steunstok dienen voor boontjes of andere klimplanten. 

En wat zijn de zonnebloemen vandaag veranderd!

Zagen ze er in september nog zo uit: 

Vandaag zijn alle gele bloemblaadjes verdwenen en de 'hoofden' knikken zwaar van de zaden naar beneden, het lijkt wel een vergadering van zonnebloemen ofzo...

 

  

We komen ook langs een gerooid aardappelveld. De planten zijn weg en de aarde ligt er kaal bij, wel zijn er heel wat aardappels achtergebleven... Zolang ik geen honger lijd, ga ik geen moeite doen om deze patatten te komen rapen, zoals mensen in vroegere tijden wèl deden: dat heet aren lezen. Ik moet deze vergeten patatten niet hebben, want ik weet hoe vaak niet-biologische aardappelen bespoten worden. Wij hebben een veld vlak achter ons huis waar om de zoveel jaar aardappelen op staan, en ik kan je verzekeren: dat van die top tien meest bespoten groenten en fruit is niet gelogen. Geef mij maar bio patatten.

  Kale akkers met achtergebleven aardappelen...

Wel vind ik het bijzonder cynisch, dat dit voedsel hier zomaar ligt te rotten in de velden, in onze maatschappij van overvloed, terwijl er elders in de wereld een georkestreerde hongersnood woedt. Ik weet dat het voor de boeren te duur is en dat het logistiek waarschijnlijk onmogelijk is om deze overschotknollen tot op de plaatsen waar honger heerst te vervoeren, maar toch. Een ander soort landbouw is mogelijk en nodig, vind ik. Ik ben fan van Natural Farming.   

 

08u30-12u appeltjes, douchen, ruilmaterialen 

De appeltjes die ik gisteren gedroogd heb in mijn voedseldroger zijn klaar: ik doe ze samen met mijn zoontje in glazen potten. Dit jaar hebben we onwaarschijnlijk veel appels. Ik ben blij met deze gedroogde schijfjes: ze bewaren superlang! Ik had nog een restje van vijf jaar geleden: ze smaken alsof ik ze gisteren gedroogd heb.

 

Appels drogen...

 

Om 10u doen we 'appeltje boekje': we eten een appeltje en ondertussen lezen we samen een boekje. Een van de mooiste prentenboeken die ik tot nu toe, dankzij mijn zoontje, ontdekt heb, is Heksje Hazel.  

 

 

Op zondag gaan wij allemaal onder de douche. We hebben geen uitgebreide collectie shampoos: enkel een stuk zeep, dat ik zelf gemaakt heb. Vandaag is het een zeep die ik 'Blij' noem: een mix van patchouli, basilicum, cacao: heerlijk! 

 

Wanneer iedereen gewassen is, zet ik een aantal zaken klaar voor de plantenruilmarkt waar we deze namiddag naartoe zullen gaan! 

Ik heb -- buiten enkele plantjes officieel ijzerhard, die zich hebben uitgezaaid -- niet veel plantgoed om te ruilen, maar wel allerlei zaden en zelfmaak:

-rode melde

-muismeloen

-mexicaanse tagetes (een ontdekking!)

-zelfgemaakte tarhana oogstmix om soep mee te maken

-zelfgemaakte pruimenazijn

-zelfgemaakte bramenazijn, wil je ook zelf azijn maken kijk hier

-zelfgemaakt fruitleer allerhande, daar post ik binnenkort iets over 

 

Een krat vol tuinzaden, zelfgemaakte azijn en allerlei soorten fruitleer...

12-13u30: middageten en kaarten 

We eten middag, ik eet mijn ontbijt: ik doe aan intermittent fasting. Ik maak dan ook een feestje van mijn eerste maal van de dag: plantaardige yoghurt, haver, de laatste drie peren van onze boom van dit seizoen (snik), pompoenpitten, walnoten, chiazaad, stukjes chocola, en... het pièce de résistance: zelfgemaakte kweeperenstroop! 

 

Mijn ontbijt, met superlekkere kweepeerstroop!

 

Ik ben bezig alles over stroop te leren: dat is ingedikt fruitsap zonder suiker. Je kookt het net zolang in tot het stroperig wordt, en dan doe je het in bokalen. De smaak is heel diep en rijk, ik maakte al kwee/appel stroop, appelstroop en appel/peer/rode bietenstroop. 

Mijn man en zoontje spelen 'pesten' met de kaarten: ze zijn hier allebei dol op!

 

13u30-16u30: naar de ruilmarkt!

We rijden naar de planten -en zadenruilmarkt, georganiseerd door Velt, die vindt plaats in een tot samentuin omgevormd veld achter een school. Het is een prachtige, open, gezellige plek met een natuurlijke speeltuin (allemaal houten materialen en grote stenen), paadjes van hakselhout, veel kaasjeskruid en prachtige rode aren van amarant. Tot mijn verbazing is er veel belangstelling voor het fruitleer en de azijnen die ik gemaakt heb. Het is leuk om op deze manier nieuwe mensen te leren kennen. Ik spreek met mannen en vrouwen die voluit vertellen over hun samentuintjes. 

Het verhaal van deze samentuin is mooi: in het begin was de schooldirecteur erg wantrouwig (hij dacht bv dat compost zou stinken). Vandaag trekt de mooie tuin de hele buurt aan: ik zie ouders met kinderen, een wandelclub, en senioren die een babbeltje slaan. 

Ik ben èigenlijk op zoek naar druiven en rozen, maar ik scoor:

-kogeldistelzaad, joepie!

-zinnia zaad (altijd mooi)

-tulsi, heilige basilicum, voor een heel gezonde thee en een prachtige parfum

-mexicaans ijskruid

-palmkool zaadjes

16u30-22u: koken, kaarten en lezen

Mijn man kookt spaghetti met sojagehakt en courgette en paprika uit onze tuin, ik was af, ons zoontje kijkt zijn favoriete serie.

Na het eten spelen we opnieuw kaart!

Nadat mijn zoontje gaan slapen is werk ik nog wat aan deze blog. En daarna ga ik lezen. De laatste tijd zegt tv me minder en minder. Ik vind het leuker om nog wat creatiefs te doen, zoals schrijven, of ik lees. Op dit moment lees ik Claire Lombardo, Zoals het altijd is geweest.  

Deze post bevat affiliate links. Als jij via de links waar ik in deze tekst naar verwijs besluit iets te kopen, verdien ik een klein percentage, terwijl de aankoopprijs voor jou gelijk blijft. Alvast hartelijk dank om deze blog te steunen!

Boekbespreking: The One Straw Revolution, Masanobu Fukuoka*

*In deze tekst vind je enkele affiliate links terug naar boeken. Wanneer jij besluit via zulke links iets aan te kopen, blijft de prijs die je voor je aankoop betaalt hetzelfde, maar ik verdien er een kleine commissie op -- zogezegd omdat ik je met deze tekst met de betreffende website laat 'kennismaken'. Met je aankoop help je me om hier te blijven bloggen zonder dat het je iets kost: dankjewel alvast! 

I. Eenvoudige Landbouw als Rebelse Revolutie

Vandaag bespreek ik geen nieuw boek, maar een oude cult klassieker. The One Straw Revolution verscheen al in 1978, maar het boek raakt nog steeds harten.

Zelf werd ik aan dit mooie boek herinnerd toen ik het nieuwe boek Natural Farming door Kutluhan Özdemir las. Mijn bespreking daarvan lees je hier. 

Özdemir wordt de nieuwe jonge Fukuoka genoemd, en zijn boek -- dat het prachtige resultaat is (net zoals bij Fukuoka's boek, overigens!) van een samenwerking met enthousiaste Natural Farming vrijwilligers  -- vertaalt de theorieën van Fukuoka naar de praktijk. 

Hoe kan je het land -- of het nu om je moestuin of om ettelijke hectaren grond gaat -- bewerken, zonder:

-te wieden

-te spitten 

-te bemesten

-water te geven 

-of te snoeien? 

Daar gaat 'The One Straw Revolution' over, maar het boek omhelst zoveel meer. Het is een dromerige, weemoedige, rebelse bespreking van de teloorgang van oude tradities -- met hoop voor een hernieuwd aanwenden hiervan, hoop op een vernieuwde verbinding met de natuur: niets minder dan een revolutie. Een revolutie, die iedereen op elk moment kan beginnen, met de hulp van een enkel strootje. 

 Een kleine strohalm lijkt misschien onbeduidend, klein en licht, maar hij is in feite zeer gewichtig...

Stro -- mulch -- heb je nodig om de grond bedekt te houden, bodemleven aan te trekken en de aarde opnieuw vruchtbaar te laten worden. Stro is enorm belangrijk. Stro verrijkt de aarde. Fukuoka's manier van gewassen telen is heel eenvoudig: hij mulcht, ploegt al 25 jaar niet, zaait, in zijn velden groeien groenbemesters en klaver. Toch verkrijgt hij een rijkere en vooral smakelijkere en gezondere oogst met zijn simpele manier van aan landbouw doen, die in schril contrast staat met moderne landbouwtechnieken: bij Fukuoka geen machines, geen kunstmest, geen chemie.

De bedrijven die machines, kunstmest, gepatenteerde zaden en chemicaliën produceren, zijn niet geïnteresseerd in gezond voedsel, noch in het oplossen van honger in de wereld. Zij zijn enkel geïnteresseerd in winst. Ze houden de boeren in het gareel, gevangen in een vicieuze cirkel van:

1)door ploegen en monocultuur steeds meer de bodem uitputten, waardoor 

2)steeds zwakkere gewassen ontstaan en 

3)steeds meer pesticiden, insecticiden, kunsmest èn steeds geavanceerdere en duurdere machines nodig zijn.  

Fukuoka tussen het groen...

II. Hoe kwam Fukuoka tot zijn filosofie van de eenvoud?

De jonge Fukuoka was een losbol die erop los feestte na zijn werkuren als microbioloog. Hij bestudeerde schimmels onder de microscoop en die deden hem denken aan de oneindigheid van het universum. Toen hij na nachtenlang uitgaan een stevige longontsteking opdeed en in het ziekenhuis belandde, ging hij ervan uit dat hij zou sterven. In een flits begreep hij: wij mensen weten helemaal niks. 

Hij wou die gedachte in de praktijk uittesten om te zien of ze klopte: hij wou aantonen dat de mensheid niets weet. Tot ieders verbazing gaf hij zijn ontslag. Op een van zijn reizen stuitte hij op een bordje waar ILLUSIE op stond. 

De wereld is een illusie. Alles is betekenisloos en niks is van waarde. De natuur overstijgt onze intelligentie. Wat wij onder de natuur verstaan is slechts de idee van natuur in onze geest.

In onze maatschappij denken wij echter dat het tegendeel waar is: wij mensen denken dat wij alles weten, dat we de natuur kunnen kennen, als we maar aan onderzoek en wetenschap doen. We willen de natuur naar onze hand zetten, we willen ze be-nutten. Op die manier verwijderen we ons verder en verder van onze kern, de natuur. Tegelijkertijd leeft er heel sterk het verlangen om naar de natuur terug te keren.

Fukuoka wou aan 'doe-niets' landbouw gaan doen om zijn filosofie te bewijzen. Zodoende keerde hij terug naar de boerderij van zijn vader, waar hij o.a. al diens oude citrusbomen om zeep hielp doordat hij weigerde ze nog langer te snoeien. Zijn vader was gechoqueerd en alle dorpelingen vonden de jonge Fukuoka een excentriekeling.

Maar Fukuoka plantte nieuwe bomen, observeerde hen, en liet hen ongemoeid, hij werkte aan de vruchtbaarheid van de bodem en de bomen floreerden.

III. Leven in eenvoud, doen wat moet gebeuren, de poëzie van het land aanvoelen

Fukuoka houdt niet van het woord 'werk': hij vindt het absurd dat mensen de enige dieren zijn die werken. Andere dieren leven gewoon, maar mensen werken als gekken. Ze denken dat ze anders doodgaan. 

Maar waarom zouden wij geen makkelijk, comfortabel leven kunnen leiden met veel vrije tijd?

Een leven van spel en zinvol bezig zijn -- het deed me denken aan het boek 'Leven als een mens' van Charles Foster -- dat ik graag hierna wil bespreken. 

Volgens Fukuoka is zo'n vrij leven mogelijk, als we werken om in onze eigen (eenvoudige) behoeften te voorzien en als we dicht bij de natuur staan. Dan is werken 'doen wat moet gebeuren': in die richting wil Fukuoka verder zoeken. 

Wat mij het meest bijbleef toen ik The One Straw Revolution voor het eerst las, was hoe Fukuoka in een klein tempeltje op een dag oude haiku's ontdekt, die de boeren van lang geleden in de winter hadden geschreven. Ze boden hun verzen als offerande in de tempeltjes aan. Deze boeren van weleer hadden 's winters drie maanden vrij: zij hadden de tijd om poëzie te schrijven! Ze werden geïnspireerd door de seizoenen en het land.

De boeren van vandaag hebben daar geen tijd meer voor. De boeren van vandaag hebben drie dagen vrij, zegt Fukuoka: ze moeten vaak twee jobs doen om rond te komen, omdat ze allerhande leningen moeten aangaan om hun dure machines, dure kunstmest, dure gepatenteerde zaden en dure insecticides te kunnen bekostigen. 

Persoonlijk zie ik in onze buurt vaak hoe lokale landbouwers 's nachts de velden bewerken. 

Ze rijden dan rondjes met hun lawaaierige tractors in het pikkedonker terwijl ze op een zachte zetel zitten in een kleine verwarmde cabine, met luide muziek aan, en met gigantische lampen op. Ze rijden eindeloze rondjes af en aan, af en aan over hun gigantische monocultuurvelden. Deze 'moderne boeren' -- benoemen we ze niet beter met een andere term? Landmanagers? -- hebben geen enkel voeling meer met het land, met de aarde: ze zien hun land niet, ze ruiken de grond niet, ze horen de natuur rondom niet, ze voelen de aarde niet tussen hun vingers, en wat ze telen heeft nagenoeg geen smaak meer. Hoe zouden zulke 'boeren' nog haiku's kunnen neerschrijven?!

De poëzie van zelf voedsel verbouwen is vandaag de dag verloren gegaan.

IV. Niets doen en de balans bewaren

'Doe niets' landbouw houdt niet in dat je lui bent. Deze manier van aan landbouw doen vereist veel werk, op de juiste momenten, maar ze vereist minder werk dan de moderne manier van aan landbouw doen. Het is slechts omdat en wanneer mensen de bodem verstoren: door te ploegen, te bemesten, etc, dat het land van hen afhankelijk wordt. Pas wanneer je snoeit, duiken er schimmels, ziekten en plagen op. Pas wanneer je insecticiden gebruikt, trek je plagen aan.

Persoonlijk zie ik dit elk jaar opnieuw in de tuin gebeuren: op een bepaald moment in de lente zijn er plots enorm veel bladluizen. Ze zitten overal. Ik vermoed dat sommige tuiniers bij het zien van die horden insecten denken: 'Oei, we moeten ingrijpen, nu meteen!'

Zelf doe ik niets, en kijk: na een aantal weken zijn daar plots enorm veel lieveheersbeestjes in de tuin, die de luizen opeten. Wanneer je middelen gebruikt om de luizen weg te werken, trekt je tuin geen of veel minder lieveheersbeestjes aan. 

De natuur, zegt Fukuoka, is al in balans.  

Fukuoka trekt deze gedachtengang ook door naar onze moderne manier van leven. De hang naar meer en sneller leidt enkel tot onze vervreemding van de natuur. 

=>Enkel als we een ziekmakende omgeving creëren, hebben we dokters en medicijnen nodig. En enkel als we een maatschappij willen die ons afscheidt van een leven dicht bij de natuur, hebben we scholing nodig. 

Fukuoka was een vroege fan van unschooling! Hij vindt dat enkel baby's de natuur echt zien: zonder dat het denken het overneemt. Vanaf dat we beginnen 'leren' begint ook het lijden van de mens, zegt hij. 

'The human being was a happy creature, but he created a hard world and now struggles trying to break out of it.'

Deze gedachtegang doet me opnieuw sterk denken aan het boek 'Leven als een mens' van Charles Foster -- dat ik graag hierna wil bespreken.

V. Bio eten is goedkoper en kost minder!

Enorm interessant in The One Straw Revolution vind ik ook de bedenking die Fukuoka maakt, dat onbespoten groenten en fruit het goedkoopst zouden moeten zijn. 

Het is absurd dat biologisch, natuurlijk voedsel duurder is dan voedsel dat met kunstmest en chemicaliën bewerkt is! Vandaag is onbespoten voedsel haast iets voor een 'elite', terwijl het net voor iedereen makkelijk beschikbaar zou moeten zijn. 

=>Denk aan de parallel met vegan eten: het is pas nu vegan producten wijdverbreid beschikbaar zijn aan schappelijke prijzen, ook in de gewone supermarkt, dat ze sterk aan populariteit winnen.

Natuurlijk eten zou net goedkoper moeten zijn dan gewassen uit de industriële landbouw, want als je aan Natural Farming doet, zijn ook je kosten lager: je hoeft immers geen mest, machines, pesticiden enzovoort aan te kopen, èn je moet minder uren werken.

Kutluhan Özdemir brengt dit Fukuokiaanse principe op prachtige manier tot leven: hij verkoopt AL zijn groenten en fruit aan 2€/kg. 

Lazen jullie The One Straw Revolution al? En heeft het je geïnspireerd?

Boekbespreking: Natural Farming en de kunst van het nietsdoen, Kutluhan Özdemir, Uitgeverij Samsara

Boekbespreking: Natural Farming en de kunst van het nietsdoen, Kutluhan Özdemir, Uitgeverij Samsara*

*Uitgeverij Samsara stuurde me dit boek op. Als jij besluit om een aankoop te doen nadat je op een boekenlink in deze tekst hebt geklikt, verdien ik een kleine commissie. Zo help je me om te blijven bloggen, bedankt alvast!

De boekbespreking van Natural Farming volgt na mijn intro, maar ik schets eerst even wat context.

Omgevingspessimisme?

De afgelopen tijd voelde ik me moedeloos en ontmoedigd door de omgeving waar ik woon: het Belgische platteland. Ik woon hier een goeie tien jaar, en oorspronkelijk trokken de weidse vergezichten, de schoonheid van de natuur en de rust hier mij aan, evenals de mogelijkheid om zelf te tuinieren.

Maar de laatste tijd stoor ik me enorm aan:

1)Steeds meer lawaai: tegenwoordig hoor je hier de hele dag door landbouwmachines, verkeer, vliegtuig of -helikoptergebulder en grasmaaiers. 

2)Steeds meer gemotoriseerd verkeer: dat steeds brutaler, omvangrijker en sneller lijkt te worden: auto's zijn breder, hoger en langer. De huidige landbouwmachines zijn ronduit beangstigend gigantisch, met banden die hoger zijn dan ik (1m64). Automobilisten rijden vaak sneller dan toegelaten, want iedereen is gehaast. 

3)Steeds meer stank en gif: uitlaatgassen, mest en met name chemische bestrijdingsmiddelen verzieken de frisse lucht. Voor ik hier kwam wonen, had ik nog nooit de geur van pesticiden geroken. Wij eten en tuinieren bio, maar waar worden langs drie zijden omringd door monocultuur velden, zoals aardappelen en appelen, en die behoren tot de meest bespoten groenten en fruit. Ook spuiten nagenoeg al onze directe buren chemicaliën op hun gazon.

4)Dierenleed is alomtegenwoordig: Aan de vierde zijde van onze tuin grenst een wei (wordt bespoten en bemest) met koeien. Net als de tractors worden deze dieren steeds groter gefokt omwille van de winst. Hun kunstmatig hoge gewicht bezorgt de koeien veel pijn: ik zie hoeveel moeite het hen kost om overeind te krabbelen, ik zie hen vaak strompelen door de wei.

Lawaai, stank, vervuiling en dierenleed: zelfs bijenkasten die bij het koolzaad staan worden mee besproeid met pesticiden... Lees meer over hoe je de bijen kan echt kan helpen met o.a. natuurlijke boomstamkasten hier.

Ik word moedeloos van deze destructieve menselijke ingrepen in de natuur rondom me. Ik zie de diepe voren die de tractoren nalaten, de kaalslag nadat het land geoogst (geplunderd) is, de overvloed aan modder op de wegen na de zoveelste, steeds vaker voorkomende overstroming, de oranje velden, het elk jaar afnemende aantal zwaluwen, ik hoor het geloei van stalkoeien die nooit het daglicht aanschouwen. 

Nieuwe Hoop en Hoogdringendheid

Toen ik de kans kreeg om het nieuwe Natural Farming boek van Kutluhan Özdemir te bespreken, dacht ik zelfs even: laat maar, wat heeft het voor zin? 

Maar de uitleg op de achterflap, ..., wekte mijn nieuwsgierigheid, en de vermelding van de naam Masanobu Fukuoka trok me over de streep.

Mijn beduimelde oude exemplaar van deze cult klassieker...

Jaren geleden kocht ik The One Straw Revolution van Masanobu Fukuoka toen ik doorheen India reisde. Een andere reizigster had me over deze Japanse wijsgeer/landbouwer verteld: zijn boek had haar leven veranderd. En The One Straw Revolution veranderde ook mijn leven: het zorgde ervoor dat ik biologisch ging eten, en dat ik op natuurvriendelijke wijze wou gaan tuinieren.

Ik las al eerder over Natural Farming, toch vond ik het niet vanzelfsprekend om het op mijn stukje land toe te passen. Ik experimenteerde met permacultuur, karton leggen, ik mulchte ooit al eens met stro, ik voerde een eindeloze 'strijd' tegen netels, ik kreeg een 'tuin burnout' en gaf het tuinieren op na allerlei tegenslagen (mijn vriend die een pols ongeluk had zodat ik er in de tuin alleen voor stond, de eeuwige slakken en woelratten, de overstroming van de moestuin) en allerlei gebeurtenissen in mijn leven die zorgden dat ik minder tijd en aandacht aan de tuin kon geven. Ik vergat Fukuoka. Ik begon te geloven dat ik geen groene vingers had: wat ik ook deed, mijn tuin verwilderde steeds opnieuw.

Af en toe zorgden parels als Het Wildplukboek van Lieve Galle en Het Basisboek Wilde Bladgroenten van Laurette Van Slobbe voor spranken van hoop: je hoeft de netels en het knopkruid niet uit te trekken -- eet ze gewoon op, leef en vier de wilde moestuin!

Door het lezen van Natural Farming heb ik opnieuw hoop gekregen. Ik hoef helemaal geen groene vingers te 'kweken': "Als we afstemmen op de wijsheid van de natuur creëert dit vanzelf overvloed aan gezond voedsel,' aldus Kutluhan. 

Een Prachtig Project

Natural Farming zet de mooie filosofie van Fukuoka om naar de praktijk: Özdemir wil je helpen om de bodem terug tot leven wekken -- letterlijk en figuurlijk: ook je innerlijke bodem. 

Wat de ondertitel betreft: het gaat NIET over niets doen in de tuin, het gaat over het vertrouwen in de natuur herstellen. Over terug naar de kern gaan. Het gaat over minimale interventie, wat niet overeenstemt met 'op je luie gat gaan zitten': 'Doe wat nodig is, wanneer het nodig is.'

Het Natural Farming boek biedt heel praktische tips: je leert alles over snoeien en vooral niet snoeien, over het belang van natuurlijke zaden, over hoe je wilde planten kan beheren, er is een stappenplan voor het aanleggen van een natuurlijke moestuin en het opnieuw tot leven wekken van de bodem, ongeacht hoe bewerkt of uitgeput het land dat jij beheert is, en ongeacht hoe groot of klein het is. Kutluhan beantwoordt de meest gestelde vragen en helpt daarbij een aantal hardnekkige mythes vakkundig de wereld uit. Natural Farming bevat ook een uitgebreide, heldere uitleg over hoe je zelf zaadballen kan maken. 

Geraakt en ontroerd

Bovenal bracht dit boek bij mij een gevoel van hoogdringendheid teweeg en raakte het een gevoelige snaar, waarover hieronder nog meer. Kutluhan zegt dat hij hoopt te inspireren, en dat doet hij absoluut.

Özdemirs boek en zijn manier van leven -- zie zijn website -- raken duidelijk bij meerdere mensen een gevoelige snaar. Waar Özdemir gaat, en waar hij zijn gratis workshops Natural Farming geeft, daar ontspruiten nieuwe groepen vrijwilligers die de aarde -- onze bodem -- willen helpen herstellen, daar ontkiemen nieuwe ideeën, daar ontstaat samenwerking en vreugde. Herbebossingsfestivals! Zaadballen maken met zijn allen! 

'De juiste acties ondernemen op het juiste moment.'

Recent nog is 10.000 € aan crowdfunding opgehaald na een oproep van Özdemir: 

hij wil Fukuoka's droom waarmaken: zaden zaaien in de woestijn in Kenya, waar hij de mensen zelfvoorzienend leert worden!

Je kan hier meer lezen over de actie Seeds in the desert.

Het boek Natural Farming is zèlf de prachtige vrucht van de noeste arbeid van talloze vrijwilligers en enthousiaste volgelingen van deze nieuwe, 'Jonge Fukuoka' in o.a. België, Italië en Griekenland. 

Overal ontstaan Natural Farming tuinen en initiatieven. Kijk bij Natural Farming België en Nederland voor hoop en inspiratie, ik kies er hier even het mooie Leef Project uit als voorbeeld. Dit is de hoop die ik nodig had, en daarvoor ben ik Kutluhan Özdemir en alle Natural Farming vrijwilligers en tuiniers enorm dankbaar. 

Want: de tijd is gekomen. We kunnen ons geen pessimisme permitteren. Ook niet als we ons middenin de totale verwoesting van de aarde, en het totale verlies aan vruchtbaarheid en aan diversiteit bevinden: JUIST NU moeten we in actie komen. 

Ik ben dol op lange boekbesprekingen, toch kan ik onmogelijk het Natural Farming boek helemaal samenvatten: het is heel rijk, het biedt theorie en praktijk, stof tot nadenken, inspiratie, handvaten, maatschappijkritiek en alternatieven. Een vruchtbaar boek!

Onze vrienden, de Bomen

Wat me persoonlijk het meest raakte was hoe Özdemir bomen beschrijft. 

Bomen zijn als mensen: ieder exemplaar een uniek individu. Toen ik Kutluhans uitleg las over waarom en sinds wanneer mensen bomen snoeien, maakte ik voor de eerste keer bewust de vergelijking tussen bomen en die andere levende wezens, elk van hen individuen, die in de industriële veeteelt op onvoorstelbaar gruwelijke manieren lijden en uitgebuit worden. Bij kippen kapt men snavels af, bij koeien horens, bij varkens worden de staarten afgebrand. 

=>Deze dieren worden, net als de bomen, gesnoeid. 

Ze worden verminkt en uitgebuit ten behoeve van winst en van wat mensen willen eten. 

De dieren worden volgepropt met medicijnen, antibiotica en bespoten voeder -- de bomen worden met chemicaliën en vergif bespoten, onder kunstmest bedolven. 

In de vee industrie miskweekt men dieren (kuikens, kalveren, biggen, ...) om veel sneller dan normaal 'volgroeid' te zijn: ze worden al op heel jonge leeftijd geslacht. Net zo worden bomen veel te snel en kunstmatig opgekweekt, door snoeien onder stress gezet, waardoor ze veelvuldig fruit dragen, om daarna gerooid (= geslacht) te worden. Een niet gesnoeide boom leeft honderd à honderdvijftig jaar. Een gesnoeide boom leeft maximum vijfentwintig jaar. 

Wij behandelen bomen net als dieren in de industrie: als levenloze dingen, die enkel 'dienen' om winst op te leveren. En dit, terwijl bomen zovele zo enorm waardevolle talenten hebben: 

-ze verrijken de biodiversiteit

-ze verrijken de bodem

-ze zorgen voor schaduw

-ze reguleren het klimaat

-ze zuiveren de lucht

-ze houden water vast in de grond

-Uit Natural Farming: 'Ze vertegenwoordigen de wijsheid van de natuur, ze vormen een bron van inspiratie voor iedereen die de verbinding met de aarde wil herstellen.'

Bijna nergens vind je nog natuurlijke bomen, bomen die zichzelf mogen uitzaaien. Er leeft dan ook het wijdverbreide misverstand (ook bij mij, tot voor het lezen van dit boek) dat een 'wilde' zaailing van een fruitboom geen of geen eetbaar fruit zal dragen. Dat doen ze dus wel! 

Omgevings-Hoop!

Bedankt voor de inspiratie en de hoop, Kutluhan en alle vrijwilligers van Natural Farming. Ik verdiep me verder in het herstellen van de bodem, ik ga op zoek naar oude bomen, ik ga zaadballen maken, ik ga mijn exemplaar van The One Straw Revolution herlezen en hier bespreken. En ik ga bomen zaaien. 

Ik wil nog meegeven dat er, ook in mijn straat, minstens drie gezinnen zijn die wel milieuvriendelijk tuinieren en vegan eten, en onlangs is er in onze buurt zelfs een nieuw bos aangeplant: er zijn lichtpuntjes!

Natural Farming en de kunst van het nietsdoen, een boek voor iedereen die mee wil werken aan het helpen herstellen van de natuur, NU, nu het nog kan: voor iedereen die zaden van hoop wil zaaien in de woestenij waarin we momenteel leven. 

Boekbespreking: Patisserie Coucou - De Vegan Bakkerij - Enzo Pèrès-Labourdette

Boekbespreking: Patisserie Coucou - De Vegan Bakkerij - Enzo Pèrès-Labourdette, Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar*

*De uitgeverij stuurde dit boek naar me op, ik geef je mijn eerlijke mening

Wow - ik viel van de ene verbazing in de andere bij het lezen van dit prachtige boek! Voor ik het in mijn handen had, wist ik niet dat Enzo Pèrès-Labourdette een Bekende Nederlander is, die in 2022 zomaar eventjes de eerste vegan winnaar van Heel Holland Bakt werd. 

Dit is een vegan bakboek unlike andere vegan bakboeken:

Ten eerste zijn alle recepten uiterst verfijnd: je merkt dat je hier met een professional te maken hebt. En hoewel de recepten soms ingrediënten bevatten die niet iedereen standaard in de keukenkast heeft staan, zoals bv eetbaar papier of hazelnotenlikeur, zijn de gerechten haalbaar dankzij de heldere en vaak grappige uitleg. Dit zijn toprecepten, die je vanaf nu zelf kan maken.

Met behulp van de Recepten Matrix achterin kan je bovendien in een oogopslag zien welke moeilijkheidsgraad een recept heeft (van 'Makkie' tot 'Doorgewinterde Thuisbakker') en hoe lang je erover zal doen (van '30 minuten' tot 'volgende dag klaar').   

Ten tweede komen in Patisserie Coucou keukengeheimen en weetjes aan bod die je (ik althans) nog nergens elders hebt gelezen: niet alleen handige trucs en kennis wat ingrediënten bij het vegan bakken betreft, maar ook culturele kookwetenswaardigheden. 

Palmiers Koekjes...
 

Enzo put namelijk uit zijn zalige jeugdherinneringen en uit alles wat zijn oma's hem als kind geleerd hebben om zijn recepten te creëren en aan te passen: hij leerde dat, 'naast de precisie die bakken vereist, er ook vrijheid is': om te experimenteren. Wat zouden die oma's trots zijn, als ze konden zien wat voor een prachtig gepresenteerd kookboek hun kleinkind hier aflevert! Het boek is een ode aan hen, en aan liefdevol, innovatief creëren en verbinden in de keuken en daarbuiten.

Enzo heeft niet alleen al zijn favoriete oma familierecepten -en keukengeheimen getransformeerd tot exotische en verfijnde vegan heerlijkheden, hij maakte ook zelf de mooie, slightly cuckoo illustraties en schreef de prachtige, nostalgische intro en de begeleidende teksten bij elk recept.

Illustratie bij de Gazellehoorntjes Koejes...

Dat hij - naast voedselkunstenaar ('koekjesingenieur,' schrijft hij ergens: wat een geweldig woord!), illustrator, stoffenbedenker, èn monumentontwerper ook nog eens kinderboekenauteur is, merk je aan zijn inventieve schrijfstijl. Het boek is heerlijk om te lezen en door te bladeren: voor de kunstige foto's en tekeningen, en voor de nostalgische verhalen over lange zomers en het kinderlijke geluk dat je kan ervaren bij het eten van een éclair-au-chocolat op de achterbank van je oma's auto... 

Enzo's Mamie Edith verwelkomde haar familie, wanneer die bij haar in het zuiden van Frankrijk kwam logeren, steevast met een hartelijk 'Coucou, mes chéris!' -- vandaar de titel van dit bijzondere boek.

 

Oma Edith, maar ook Mamie Raymonde (de overgrootmoeder) en Grandma Maisie brachten de kleine Enzo naast tal van levenswijsheden de passie voor bakken en voor (samen) eten bij. Bijzonder interessant is hoe Enzo door die mooie kindertijd nu Algerijnse, Joodse, Franse, Britse, Amerikaanse, Zuid-Spaanse, Marokkaanse en zelfs Indiase invloeden in de keuken verweeft met Nederlandse en vegan kooktechnieken. In Patisserie Coucou leerde ik koekjestradities en baktechnieken uit andere landen kennen waar ik tevoren nog nooit over had gehoord: voor een zoetekauw als ik, is dat fantastisch!

De stijl is grappig en vertederend, zoals bijvoorbeeld wanneer Enzo beschrijft hoe zijn Grandad, die architect was, een peperkoeken huisje omtoverde tot een stijlvol ontworpen eetbare miniatuurvilla. Of wanneer hij zijn kleurrijke Fudgy Bosbes Macadamia Koekjes met Vegan Witte Chocola omschrijft als 'een ontzettend dramatisch koekje'. 

Rabarber Upside-Down Cake...

Als kers op de taart krijg je, naast al die exotische en super intrigerende bakrecepten voor koekjes, taarten, snoep en ander lekkers ook nog een hoodstuk 'Hartig' (Provençaalse Aperitiefcake! Hartige Pie met zoetzure bieten-venkelcurry!) en 'Drankjes' (Horchata! Orgeat!) voorgeschoteld...

Volgende gerechten spraken mij alvast heel erg aan, ik noem er slechts enkele maar eigenlijk wil ik het hele boek (253 pagina's!) maken:

-Krokante vanille rum Palmiers

-Upside-down Rabarbercake

-Hazelnoot-chocolade Financiers

-Gemberdigestives

Gemberdigestives...

-Pain d'épice -- de ondertitel luidt: 'Om winterdepressies te verjagen'

-Grote Harissa-Karamelkoeken ('voor vurige types')

-Almendrados met rozenconfetti

-Tipsy Gazellehoorntjes

-Calissons van Meloen-Marsepein

-Mega-spiraalbrood met tahin glazuur

Het woord dat ik het vaakst tegenkwam en het gevoel dat het hele boek bij me oproept, is Liefde. Patisserie Coucou is Enzo Pèrès-Labourdettes Liefdevolle Oproep om met je geliefden samen te gaan bakken, en om daarbij verhalen uit te wisselen. 

Warm aanbevolen.  

 

 

Boekbespreking: Het Vegan Bakboek, Marieke Wyns, plantaardig bakken met @chezmariette

Boekbespreking: Het Vegan Bakboek, Marieke Wyns, Plantaardig Bakken met @chezmariette, Uitgeverij Lannoo*

*Lannoo stuurde me dit boek op, ik geef je mijn eerlijke mening. Deze tekst bevat affiliate links: klik je daarop en koop je dan iets, dan ontvang ik -- zonder dat jij er iets extra voor betaalt -- een kleine commissie, omdat ik je zogezegd met die website heb laten 'kennismaken'. Op die manier help je me om hier te blijven bloggen: alvast heel veel dank!

Sympathiek en Self-Taught

Dit Vegan Bakboek oogt meteen sympathiek, met erg mooie, gemoedelijke foto's van ingrediënten in de kom gieten met de baby in de draagdoek en de kleuter die door de bloem roert. 

En ook de inleiding maakt dat ik Marieke meteen aardig vind. Ze koos voor een vegan lifestyle na het bekijken van de documentaire Earthlings (die heb ik zelf nog niet durven zien). Koken zonder dierlijke ingrediënten ging haar makkelijk af, maar ze miste heel erg de lekkernijen van bij de bakker. 

Met weinig of geen bakervaring begon ze te experimenteren en te zoeken, net zo lang tot ze de juiste smaak en structuur te pakken had: alles is self-taught! 

Wat een volharding en enthousiasme, en hoe mooi ook, dat Marieke vandaag een mega succesvolle instagram account @chezmariette beheert. 

Weetjes over bakken en vegan ingrediënten, tips en trucs

Marieke deelt al haar kennis met je in haar Bakboek: ze bespreekt welke plantaardige melk en welke ei-vervangers ze het liefst gebruikt.

Nieuw voor mij was bakken met koolzaadolie ipv olijfolie en met rijstolie: ik wist zelfs niet dat daar olie van bestond, en nog minder dat die een hoog rookpunt heeft en heel gezond is. 

Marieke combineert ook gekende ei-vervangers, zoals appelmoes met geprakte banaan in bv haar Ontbijtwafels recept, om die juiste structuur te vinden: origineel. 

De Recepten: Klassiek en toch Modern

In het Vegan Bakboek vind je echte klassiekers, zoals kokosrotsjes en duimprintkoekjes. Wat een verademing: deze dankzij de heldere instructies haalbare, en heerlijke gerechten -- nooit had ik tien jaar geleden kunnen denken dat er een vegan kookboek voor echte toppers van bij de bakker zou bestaan.

Ik apprecieer hoe de combinatie klassiek met een 'toefje' modern in de recepten vaak terugkomt, bv:

-Bananabread, maar dan met amandel en blauwe bes 

-Carrotcake, maar dan als ontbijtmuffins

-Haverkoekjes met hazelnoot en chocolade, maar dan als ontbijtje on the go

-Chocolate Chip Cookie CAKE: geen koekjesrecept maar als cake gepresenteerd: yum!

-Citroenkoekjes, maar dan glutenvrij en met korenbloemen

-Duimprintkoekjes, maar dan met rozemarijn

-Geen kaneelrolletjes, maar een heuse KaneelrolCAKE!

-Cheesecake kennen we, brownies kennen we, maar Cheesecake Brownies? Da's nieuw :)

-Chai cupcakes met peer

-Frangipane, maar dan met vijgen...

Ik kende @chezmariette nog niet, maar na dit boek ben ik helemaal fan. Marieke maakte bovendien samen met bakkerijschool Ter Groene Poorte de grootste vegan cake ter wereld, ze won de Vegan Awards voor Best Pastry and Dessert, en ze heeft haar succesvolle eigen bakkerij.  

Met haar mooie en lekkere creaties, die nu dankzij het Vegan Bakboek iedereen zelf thuis ook kan bakken maakt Marieke van de wereld een aardigere plek -- voor iedereen: als dat niet sympathiek is...

Boekbespreking: Planteneters, Elisabeth Van Lierop

Boekbespreking: Planteneters, Elisabeth Van Lierop, vegan recepten en duurzaam opvoeden, uitgeverij Lannoo*

*Uitgeverij Lannoo stuurde me dit boek op -- ik geef je mijn eerlijke mening. 

*Deze tekst bevat affiliate links: als jij op zo'n link klikt en besluit een aankoop te doen, ontvang ik een kleine commissie -- zonder dat jij er meer voor betaalt -- omdat ik je met de site heb doen 'kennis maken'. Het kost jou niks extra en je helpt me ermee om hier te kunnen blijven bloggen: alvast een grote dankjewel!

Planteneters is mij enorm goed meegevallen! Als vegan mama van een driejarige was ik heel benieuwd naar dit boek van Elisabeth Van Lierop: er bestaan (nog) niet zo veel naslagwerken over vegan en duurzaam opvoeden. 

Voor mij was Planteneters -- met zijn zorgeloze aanpak en de vele vrolijke foto's -- een echte verademing. Elisabeth, zelf mama van drie kinderen, benadrukt in haar boek vooral het aspect genieten. Dat woord, genieten, komt heel vaak voor. Er zijn weinig dessertjes waar nièt bijstaat dat je ze gaat moeten 'verstoppen' omdat ze anders dadelijk op zijn :)

Planteneters is niet enkel voor (vegan) ouders een zegen. Het is ook een ideaal kook - en leesboek voor studenten, kersverse vegans of iedereen die (wat vaker) plantaardig wil koken en die iets lekker wil eten.

De Recepten:

De recepten zijn op het eerste zicht heel eenvoudig.

En: eigenlijk is dat super aangenaam: alles is heel haalbaar, en toch origineel. Je hoeft er geen vijf uur voor in de keuken te staan of twintig vreemde ingrediënten in huis te halen. De gerechten zijn ook lekker: ze nodigen uit om te maken, net omdat ze zo makkelijk zijn en er zo heerlijk uitzien. 

Wij oogstten hier zowel bij man als kind al veel bijval met:

-Winterse Pindasoep (eiwitrijke pindakaas, kikkererwten èn spinazie gecombineerd in 1 maaltijd die onze zoon naar binnen lepelde, terwijl hij anders niet van soep noch kikkererwten noch spinazie houdt: yes!)

-Tahini Bliss Balls (tahini bevat veel calcium, onze kleuter lustte het eerst wel en dan weer niet. Ik was dan ook erg blij dat hij deze lekkere balletjes met veel plezier opsmikkelde.)

Bekentenis 1: ik deed 2 kleine aanpassinkjes: ik gaf de balletjes rozijnen 'oogjes' en ik vroor ze in, omdat hij dol is op bevroren dingen :)

Bekentenis 2: ik at zelf een groot deel van deze bevroren balletjes met oogjes op, omdat ik ze ZO lekker vond :)

Gepimpte Tahini Bliss Ball 'ijsjes' met rozijnen oogjes en mondjes :)
 

-de Wafeltjes (met chiazaadjes: heel eiwitrijk)

-Kik-Curry Spread, makkelijk, snel, voedzaam en door de gecrushte cashews: heel gewoon en toch origineel!

We zijn nog lang niet klaar met uitproberen, staan ook nog op ons lijstje:

-Pinda-Karamelspread voor op de boterham 

--Nutty Granola met calciumrijke tahini

-Ontbijttaart met polenta (origineel, toch?)

-Geroosterde Wortelen en Broccoli met Gebakken Amandelen

-Frambozen Citroen Cake

-Pulled Aubergine Shoarma

Informatief en To The Point

In Planteneters staan veel korte, maar erg treffende hoofdstukken rond duurzaam leven en respectvol opvoeden. Elisabeth neemt daarbij geen blad voor de mond: ze heeft geen schrik om harde waarheden over bv de visvangst te vertellen tussen de Kikcurry en de No-Tuna spread recepten door.  

Veel waarden en principes uit Planteneters leven wij met ons gezin ook na:

=>Wij eten vegan en vinden net als Elisabeth dat met zijn allen (vaker) plantaardig gaan eten een enorme weldaad voor mens, dier, en planeet oplevert. 

=>Ook wij eten seizoensgebonden en lokaal, liefst bio en fair

=>Wij geloven net zoals de Van Lierops dat je wel degelijk een verschil maakt als je vegan eet: alleen al voor de dieren. Start een golf, zegt Elisabeth, inspireer. Geef (leef) een goed voorbeeld, creëer een draagvlak: 'Dat is de enige manier waarop er ooit iets is veranderd.'

=>Ook voor ons gaan feesten over gezelligheid en samenzijn en niet over cadeaus: zie Kerst in een Zelfvoorzienende richting. Elisabeth tipt een aantal mooie alternatieven voor commerciële en vervuilende geschenken: geef planten, plantaardig lekkers, massages, of geef een ervaring -- ook een waarderingsbrief ipv een kerstcadeau vind ik heel origineel.

=>We creëren nieuwe duurzame en logische gewoontes: als we een uitstap maken, nemen we zelf herbruikbare drinkflessen/brooddoosjes/... mee, net als een Misschientje.

=>Net als Elisabeth zijn ook wij hier enorm fan van tweedehands en is quasi ons hele huis afkomstig van bij kennissen of uit de kringloop. Het is leuk èn duurzaam om spullen door te geven en circulair te maken.

-Als we al nieuwe kledij kopen (heel erg zelden), dan gaan we voor duurzaam, bio, vegan en eerlijk. Net als Elisabeth was ik onder de indruk van de documentaire The True Cost: zie De Veganist in de Kledingwinkel

-Ook ik droom van overal brede en veilige fietspaden. Op het platteland waar ik woon, is dat momenteel helaas niet de realiteit. Voor de veiligheid van mijn gezin kies ik daarom vaker voor de auto. In de stad is het makkelijker om een alternatief voor de auto te vinden, en daarom denk ik dat reizen en jezelf verplaatsen in de stad veel duurzamer kan dan op het platteland. Net als de Van Lierops kiezen wij voor dichtbij vakanties, wij vliegen niet: zie De Lucht Ziet Nooit Meer Blauw. 

-Veel van bovenstaande waarden komen terug in mijn post over Rondkomen Met een Klein Budget: als je bewust en eco leeft, geef je minder uit. Daardoor hoef je minder te gaan werken, en verkrijg je in de plaats daarvan Tijd (voor je gezin en je geliefden) en een groot gevoel van Vrijheid. Je kan leven op je Eigen Ritme, los van het in mijn ogen absurde ritme van onze huidige maatschappij. Bij elke aankoop zou je je kunnen afvragen: Wil ik dit steunen met mijn geld? Want je 'stemt' veel effectiever met jouw centen dan met dat eens-in-de-vijf-jaren briefje in het stemhokje.

Waar ik Elisabeth ook enorm om bewonder:

-Ze durft voor imperfectie te gaan: vroeger was ze strikt vegan, nu begrijpt ze dat het niet om perfectie gaat, maar om waarden. Wanneer je toont dat je als vegan ook wel eens uitzonderingen maakt, staan mensen meer open voor je filosofie rond vegan eten, is mijn ervaring.

-Ze is een voorvechtster van (lang) borstvoeding geven en maakt dit natuurlijke en levensnoodzakelijke fenomeen op heel spontane, vrolijke wijze minder taboe: respect!

-Ze durft het aan om heel zichtbaar te zijn, en is net daardoor een hip visitekaartje van de vegan eco beweging. 

-Ze toont hoe je respectvol met baby's en kinderen kan omgaan: iets wat ik heel erg belangrijk vind...

-Ze weet luchtige en zwaardere boodschappen op een zwierige, positieve manier te brengen, en leeft zo een heel mooi voorbeeld voor anderen.

Het deed me deugd om al deze ideeën en waarden zo to the point en ferm zonder dat het belerend wordt uitgelegd te zien in een hip boek.Voor vegan ouders zijn de hoofdstukjes over bv Wat als mijn kind vlees wil eten ook heel leerrijk en inspirerend.

Leuke quotes:

'Net zoals alle ouders willen wij het beste voor onze kinderen. Daarom voeden wij Nala en Iggy vegan op.'

'70% van de bevolking is na de kleutertijd lactose-intolerant -- melk is dus zeker niet goed voor elk.'

'Onze kinderen zijn lang niet de enigen die 'anders' eten': de wereld is veranderd en in elke klas zit er wel iemand die een bepaald dieet volgt vanwege geloof of allergieën.

Heel hoopvol tenslotte vind ik Elisabeths anekdote over de reactie van haar kinderen wanneer ze hen vertelt dat mama en papa vroeger wel eens dieren aten: 'Mama, bah!' roepen ze vol walging uit. Het is zo geruststellend om eens van een instagram icoon met duizenden volgers te horen hoe snel een nieuwe generatie kan wennen aan nieuwe manieren van leven en eten. 

=>Het is tijd voor een EVOLUTIE naar een plantaardigere manier van leven. En Planteneters kan je daar absoluut bij helpen. 

Elisabeth, mocht je dit ooit lezen: wanneer schrijf je een (prenten/kook?)boek over hoe je een kind op een respectvolle manier kan uitleggen waarom vegan eten een goede keuze is?!