Ben ik de enige die het 'ziet'?  

 

Soms, vaak, lijkt het alsof dierenleed de mensen in het algemeen weinig of niks kan schelen. Ze vinden het erg in theorie, maar in de praktijk doen ze eraan mee. Het lijkt, alsof ze niet willen nadenken over hun rol in het geheel. 

Als ik door mijn buurt wandel en al het dierenleed opmerk, voel ik me heel alleen met wat ik zie. Ik schreef er eerder al over: Je eenzaam voelen in je ecologische overtuiging. Natuurlijk ben ik niet de enige, wel lijkt het alsof er heel weinig mensen in mijn onmiddellijke omgeving zijn die handelen naar het inzicht dat dierenleed onwenselijk is. 

Het is allemaal toegestaan 

Filosoof Tobias Leenaerts schreef de tekst 'All of this is allowed' (dit alles mag zomaar). Ik had deze tekst al veel langer in gedachten, maar durfde het nooit posten. Door de tekst van Tobias durf ik het nu wel. Veel mensen herkennen zich in zijn woorden: veel mensen 'zien'. Na het lezen van die tekst voelde ik me minder alleen. De grote vraag, volgens Tobias, is: hoe kunnen we ook andere mensen laten 'zien'? Opdat het lijden stopt?

Hoe zorg je ervoor dat mensen het leed zien? 

Ik heb geen oplossing. Het liefst zou ik me over alle dieren waarvan in deze tekst sprake ontfermen, maar dat is praktisch gezien onmogelijk. Het liefst zou ik in een wereld leven waarin deze dieren minstens met respect en liefde behandeld worden. Met evenveel recht op deze planeet als wij. 

Ik weet niet of het iets uithaalt, maar het lijkt alsof schrijven (en vegan leven, en doneren aan organisaties die dierenleed de wereld uit willen helpen) het enige is dat ik kan doen. Dus ik documenteer hier: 

Het dierenleed in mijn straat

Het Eenzame Schaap 

Ondertussen is ze -- misschien maar best? -- geslacht, maar in een wei in onze straat heeft jarenlang een schaap gestaan, eenzaam en alleen. Een schaap is een kuddedier en heeft de nabijheid van haar soortgenoten, of minstens van andere dieren nodig. 

Dikwijls heb ik me afgevraagd, wanneer ik dat schaap voor de zoveelste keer eenzaam voor zich uit zag staren in haar wei, wat nu de zin van het leven voor dit specifieke dier was. Haar enige reden van zijn was, zo leek het, te fungeren als levende grasmachine. Ik vroeg me vaak af, of ik de dierenbescherming moest bellen. Maar: mensen mogen schapen houden, zelfs als ze die dieren volledig afzonderen van hun kudde en er amper naar omkijken. Dat is legaal. En de eigenaars waren oud, en hulpbehoevend: ze bedoelden het niet slecht. Aan de andere kant leken ze blind voor het lijden dat ze veroorzaakten. 

En nadat het schaap daar al die jaren heeft staan hunkeren naar een kudde, of naar enig contact, werd ze tenslotte... geslacht en opgegeten.

De Gevangen Honden

Wat verderop weet ik een huis, waar minstens acht honden van verschillende groottes 'wonen'. Deze honden worden ongeveer eens per dag kort buiten gelaten in een hoog omheind mini gazonnetje ter grootte van een tuinhuis. Niemand gaat met hen wandelen. Telkens ik voorbij dit huis wandel met mijn eigen hond, en de 'baasjes' zijn niet thuis, zie en hoor ik hen achter hun raam: geblaf, gejank, wanhopig en langdurig gehuil, agitatie, verschillende hondenkoppen op een rijtje achter het glas die naar ons staren. 

Ik zie hysterie gecombineerd met gelatenheid in hun ogen. Honden zijn intelligente, gevoelige wezens, elk individu met eigen karaktereigenschappen en talenten. Ze houden van snuffelen en rennen. Het breekt mijn hart om deze honden met paniek, woede en verlangen naar ons te horen blaffen. Te weten dat ze hun leven lang, elke ochtend, middag, avond en nacht moeten doorbrengen in een woonkamer, en af en toe in een omheinde minituin. Ik denk aan hen als ik mijn eigen hond loslaat en haar met wapperende oren in de wind zie draven door het gras. Het zijn gijzelaars, opgeslotenen, vergetenen. 

In mijn straat (met 10 huizen) wonen nog minstens 7 andere honden, die iets meer beweegruimte (lees: een grotere tuin) hebben of met wie iets vaker (lees: in het weekend, of in de vakantie) gewandeld wordt dan de Gevangen Honden, maar de meeste van hen zien hun hele leven lang enkel het huis en de tuin van hun baasjes. 

De koeien die nooit de wei zien

Ook in mijn straat is een koeienbedrijf. Deze koeien, ik weet echt niet waarom, mogen nooit in de wei. Ze staan dag en nacht op stal. We horen hen loeien, vaak, en luid. Het geloei klinkt hartverscheurend, zeker als het lente is en je het nieuwe gras kan ruiken.  

Ik schreef eerder al over koeienleed: koeien met VR-brillen, de stilte van de koeien, en Dit moet er even uit. 

Een keer waren er twee koeien ontsnapt. De grootte van de koeien verbaasde me: ik wist niet dat koeien zo 'hoog' konden zijn. Hun kracht verbaasde me: ze trappelden een hek om. Dat ik zo verbaasd was, deed me dan weer beseffen hoe uitzonderlijk het is, dat wij koeien van dichtbij zien, in onze maatschappij vandaag. Meestal staat er een prikkeldraad of een stal tussen de dieren en ons in. Het feit dat het uitzonderlijk was dat deze koeien vrij rondliepen deed me verdriet: het zijn toch ook levende zoogdieren, net als wij? 

De koeien leken niet blij. Ze briesten en snoven, ze draaiden wild met hun ogen, die ze wijd opengesperd hielden. Deze koeien waren de wereld niet gewoon. Ze schrokken overal van. Zo treurig om te beseffen, dat echt, vers gras voor deze dieren vreemd was, dat ze terugdeinsden voor een bramenstengel, voor de dauwdruppels op het gras. Het waren ontsnapte gevangenen, ontwend aan de wereld. Ze werden al gauw weer opgehaald en achter muren gezet. Dag in, dag uit onder kunstlicht, wachtend op hun dood, terwijl buiten het gras groeit.  

Maar deze dieren op zulke wijze behandelen is perfect legaal!

Iedereen die koemelk drinkt, houdt dit lijden mee in stand. 

De opgesloten varkens

Als je een paadje omhoog gaat, kom je langs een varkensboerderij, die nergens als dusdanig aangeduid staat. Ik heb de varkens nog nooit gehoord of gezien (net als de koeien mogen ze nooit naar buiten), maar als de wind slecht staat, kan ik hen ruiken. Te weten dat deze gevoelige, intelligente dieren (lees: het Slimste varken van de klas) dag in dag uit opgesloten zitten in een stinkend hok, te wachten op hun gewelddadige dood: het is onbegrijpelijk, en onaanvaardbaar, en het doet mijn maag omdraaien. 

En iedereen die vlees koopt, doet hieraan mee.

De 'gulzige' duiven

In een wei dichtbij zaaide de boer erwten. Wij hebben uitzicht op die wei, en af en toe zagen we wel eens vogels daar landen en in de grond pikken. Een paar dagen later sprak een jager ons aan: hij zou morgen wat duiven komen afschieten, omdat die de erwten opaten, en we zouden toch niet de broodwinning van die boer willen afpakken, nietwaar? 

Ik was heel kwaad, maar wat kon ik doen? Wat die jager doet, is perfect legaal! De dag erna zag ik inderdaad twee jagers zich verdekt opstellen, in camouflagekleuren en met grote geweren. Het leek of ze zich moesten verdedigen, tegen... de Grote Gevaarlijke Duif? De jagers zaten best lang gehurkt aan de rand van de wei zonder dat er iets gebeurde. Er was geen duif te zien, nog geen koolmees. Ze liepen wat heen en weer. Ze hurkten opnieuw. Zo ging het de hele voormiddag. Toen er dan toch een bosduif landde, werd die onmiddellijk afgeknald. Ik weet niet hoeveel duiven ze hebben gedood, maar het waren er zeker niet meer dan vijf: geen zwerm hongerige duiven, ofzo. De schoten klonken akelig. 

Het ene moment leeft een vogel, vrij in de lucht, het volgende moment ligt hij op de grond, de ziel er uit, dood, bewegingsloos.

We zagen de erwten opkomen. Na een lange, lange tijd werden ze geoogst. De dag na de oogst wandelden we langs de rand van de wei. De grond was bezaaid met niet geoogste, vergeten erwten. Dat kon wèl! En geen duif die ze meer kwam oppikken. 

Nog veel meer dierenleed  

Ik kan nog wel even doorgaan met dierenleed in of vlakbij mijn straat: de met pesticiden bespoten bijen, het hert dat in het prikkeldraad de uithongeringsdood stierf, de door jagers opgejaagde bosdieren.  

En het is allemaal 'toegestaan' om dieren zo te behandelen: perfect legaal. 

Waarom

Hoe komt het, dat mensen voor al dit leed geen oog hebben? Durven ze niet recht in de ogen van een dier te kijken, wanneer het hun aankijkt?

Zijn ze niet geïnteresseerd?

Raakt het hun niet?

En, als het hen niet raakt, hoe valt het dan te verklaren, dat veel mensen van dieren houden? Waarom hebben zo immens veel kinderboeken dieren als hoofdpersonages? Waarom schudden mensen afkeurend het hoofd als ze iets lezen over een mishandelde hond, maar eten ze zonder nadenken 's avonds varkenslapjes? 

Ik heb geen antwoorden. Of toch: ik kan andere mensen niet veranderen. Ik kan alleen aanpassen hoe ik zelf leef. En ik kan erover schrijven. Maar veel lijkt dat niet te veranderen. En ondertussen lijden al die dieren verder, de hele tijd, op dit moment ook, en nu ook, en nu. 

Gelukkige koeien, blije varkens, happy honden, vrije mensen

Ik wil positief afsluiten: met een droom over hoe het zou kunnen zijn. Zuivel -en koevleesboeren en varkensboeren zijn massaal overgeschakeld naar het telen van bio erwten: brengt meer op, maakt de grond vruchtbaarder, is zelfs beter voor de planeet. Er worden nu zoveel erwten geteeld, dat de occasionele duif welkom is om wat erwtjes mee te pikken. Doordat al het prikkeldraad is weggehaald en vervangen door levende hagen en levende mulch raken herten nooit meer verstrikt. Van al die erwten wordt heerlijke, veel voedzamere en gezondere erwtenmelk en plantaardige erwten-eiwitstukjes gemaakt, zodat niemand ooit nog koeien of varkens hoeft te eten. En doordat mensen opnieuw hun tijd en energie efficiënter willen besteden: aan hun kinderen, hun vrienden en hun familie, aan hun gezondheid en welzijn, blijft er meer tijd over om met hun honden te gaan wandelen. Honden worden overigens enkel nog geadopteerd: er zijn er genoeg! Varkens mogen naar hartenlust wroeten in gebieden die men wil ontginnen. En schapen en koeien mogen, door herders begeleid (dat is de hipste job van het moment) het verse gras buiten afgrazen en op die manier het land doen verschralen, zodat er meer bloemen bloeien.  

You may say I'm a dreamer, but I'm not the only one...